Ξέρεις εκείνη τη στιγμή που τα φώτα χαμηλώνουν και, πριν καν ακουστεί η πρώτη λέξη, νιώθεις ότι κάτι δυνατό πρόκειται να συμβεί; Αυτό ακριβώς ένιωσα με την «Αλεξάνδρεια». Και όταν τελείωσε, δεν σηκώθηκα απλώς από τη θέση μου. Έφυγα με την αίσθηση ότι είχα ταξιδέψει, ότι είχα ζήσει μια ξεχωριστή ιστορία κι ότι κάπου ανάμεσα σε εικόνες, μουσική και σιωπές, είχα βρει κάτι δικό μου.

Η Αλεξάνδρεια, η sold out θεατρική επιτυχία που συζητήθηκε όσο λίγες, θα επιστρέψει για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων από τις 14 Μαρτίου στο Θέατρο Παλλάς. Την υπογράφει ο Φωκάς Ευαγγελινός στη σύλληψη και τη σκηνοθεσία, ενώ το πρωτότυπο κείμενο είναι της Ζέτης Φίτσιου. Πρόκειται για μια παράσταση που δένει τον έρωτα με την ιστορία και την ανθρώπινη μοίρα, χωρίς υπερβολές. Αντίθετα, σε παρασύρει με τρόπο σχεδόν κινηματογραφικό, σαν να ανοίγει μπροστά σου μια πόρτα σ’ έναν κόσμο γεμάτο αντιθέσεις, πάθος και μνήμη.

Η ατμόσφαιρα χτίζεται με λεπτομέρεια και φροντίδα. Η μουσική της Ευανθίας Ρεμπούτσικα σε αγκαλιάζει από την πρώτη σκηνή και λειτουργεί σαν κλωστή που ενώνει τις εποχές και τα συναισθήματα. Το σκηνικό του Μανόλη Παντελιδάκη δημιουργεί το ιδανικό πλαίσιο για να ξεδιπλωθεί η ιστορία, ενώ η video art προσέγγιση του Παντελή Μάκκα δίνει στη σκηνή μια σύγχρονη, πολυεπίπεδη διάσταση, σαν να βλέπεις τις μνήμες να γίνονται εικόνα μπροστά στα μάτια σου. Τα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη είναι εντυπωσιακά χωρίς υπερβολές, και ο φωτιστικός σχεδιασμός των Γιώργου Τέλλου και Στέλλας Κάλτσου στήνει μια ατμόσφαιρα που σε κρατά σε εγρήγορση, ακόμη και στις πιο ήσυχες στιγμές.

Η ιστορία ξεκινά στην Αθήνα τη δεκαετία του ’60. Η Άννα, μια διάσημη ηθοποιός, δέχεται την απρόσμενη επίσκεψη ενός νεαρού δημοσιογράφου και, χωρίς να το καταλάβει, βρίσκεται αντιμέτωπη με το παρελθόν της. Ένα παλιό βιβλίο ανοίγει μια ρωγμή και οι μνήμες εισβάλλουν στη ζωή της, μνήμες που για χρόνια προσπαθούσε να κρατήσει μακριά. Κάπως έτσι, ξαναζωντανεύει μέσα της η Αλεξάνδρεια των Ελλήνων τη δεκαετία του ’30, μια πόλη σταυροδρόμι πολιτισμών, συμφερόντων και αντιθέσεων, όπου τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται.

Εκεί συναντάς τη νεαρή Άννα, γεμάτη όνειρα και δίψα για έναν άλλο κόσμο. Το ταλέντο της είναι εκρηκτικό, αδιαμφισβήτητο, και την οδηγεί σε μια κοινωνία λαμπερή αλλά και επικίνδυνη. Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον γεννιέται ένας παθιασμένος έρωτας ανάμεσα σε εκείνη και τον Αλέξανδρο, ένας έρωτας που δεν έχει την πολυτέλεια να είναι απλός. Γύρω τους υπάρχουν ανισότητες, κοινωνικά στερεότυπα, φόβος και η αίσθηση ότι κάθε επιλογή έχει κόστος. Στη σχέση τους καθρεφτίζονται τα ταξικά και ηθικά διλήμματα μιας ολόκληρης εποχής, κι αυτό είναι που σε αγγίζει περισσότερο, γιατί όσο κι αν αλλάζουν τα χρόνια, κάποια διλήμματα παραμένουν οικεία.

Παράλληλα, το ευρύτερο σκηνικό βράζει. Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε ένταση, τα γεωπολιτικά συμφέροντα και τα παρασκήνια εξουσίας καθορίζουν τις ζωές των ανθρώπων, και διαφορετικές δυνάμεις διεκδικούν κυριαρχία, φτάνοντας το παιχνίδι στα άκρα. Κι έπειτα έρχεται ένα γεγονός που αλλάζει τα πάντα, ένας φόνος που ανατρέπει την προσωπική ιστορία της Άννας και την μπλέκει, αναπόφευκτα, με την ευρύτερη ιστορία. Από εκεί και πέρα, η αφήγησή της δεν αφορά μόνο τη δική της ζωή, αλλά και την αθέατη πλευρά μιας εποχής που σημάδεψε έναν ολόκληρο κόσμο.

Αυτό που κάνει την Αλεξάνδρεια τόσο ξεχωριστή δεν είναι μόνο η ιστορία, αλλά ο τρόπος που ξετυλίγεται. Νιώθεις την πόλη σαν ζωντανό οργανισμό. Βλέπεις τις κοινωνικές διακρίσεις, ακούς τις υπόγειες εντάσεις, αισθάνεσαι την ανάγκη των ανθρώπων να ανήκουν κάπου, να δημιουργήσουν, να αγαπήσουν, να επιβιώσουν. Και μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει μια έντονη πολιτιστική και ιστορική παρουσία που δίνει βάθος, χωρίς να σε κουράζει. Η παράσταση θυμίζει ότι η Αλεξάνδρεια υπήρξε και παραμένει σύμβολο πολιτισμού, επιστήμης και πνευματικής αναγέννησης, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Για μένα, όμως, η στιγμή που σφράγισε την εμπειρία ήταν το τέλος. Η παράσταση κλείνει με το ποίημα του Καβάφη, «Απολείπειν ο θεός Aντώνιον», κι εκεί ένιωσα πως όλα όσα είχα δει και ακούσει ενώθηκαν σε μία καθαρή, δυνατή αίσθηση. Ήταν σαν να σου λέει ότι κάποιοι τόποι δεν είναι μόνο γεωγραφία, είναι μνήμη και μοίρα. Και κάπως έτσι, φεύγεις από το θέατρο διαφορετική απ’ ό,τι μπήκες.

«Σαν έξαφνα, ώρα μεσάνυχτ’, ακουσθεί
αόρατος θίασος να περνά
με μουσικές εξαίσιες, με φωνές —
την τύχη σου που ενδίδει πια, τα έργα σου
που απέτυχαν, τα σχέδια της ζωής σου
που βγήκαν όλα πλάνες, μη ανωφέλετα θρηνήσεις.

Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που φεύγει.

Προπάντων να μη γελασθείς, μην πεις πως ήταν
ένα όνειρο, πως απατήθηκεν η ακοή σου·
μάταιες ελπίδες τέτοιες μην καταδεχθείς.

Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μια τέτοια πόλι,
πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο,

κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ’ όχι
με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα,
ως τελευταία απόλαυσι τους ήχους,
τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου,
κι αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις.»

Αν δεν την έχεις δει ακόμη, μην το αφήσεις για μετά. Αυτές οι επιπλέον παραστάσεις είναι η ευκαιρία σου να τη ζήσεις, είτε για πρώτη φορά, είτε ξανά, αν είσαι από εκείνες που θέλουν να επιστρέφουν σε ιστορίες που τις άγγιξαν.

Συγχαρητήρια σ’ όλους τους συντελεστές για μια πραγματικά υπέροχη και διδακτική παράσταση!

Πρωταγωγιστούν οι: Άννα Μάσχα, Εριέττα Μανούρη, Ιωάννης Παπαζήσης, Αλκιβιάδης Μαγγόνας, Χριστίνα Αλεξανιάν, Ελένη Καρακάση, Αλίνα Κοτσοβούλου, Δημήτρης Δεγαΐτης, Φωτεινή Παπαθεοδώρου, Λήδα Ματσάγγου, Γιώργος Ψυχογυιός, Γιάννης Στόλλας, Γιάννης Μάνιος, Αλέξανδρος Σιάτρας, Δημήτρης Μαχαίρας, Χρίστος Νικολάου, Δανάη Πολίτη, Ειρήνη Βαλατσού, Άννα Λεμπεντένκο, Παναγιώτης Παντέρας, Μάγια Βασιλάκη, Νίκος Φραντζέσκος, Βασιλική Σουρρή & Ηλιάνα Ιωαννίδου.