Με το σαββατοκύριακο που έρχεται αφιερωμένο σ’ όλους τους ερωτευμένους, σκεφτήκαμε να γράψουμε ένα θέμα που σχετίζεται λίγο με τον έρωτα και μας αγγίζει όλους κι όλες. Έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί το φιλί μας φαίνεται τόσο φυσικό, τόσο αυθόρμητο και τόσο απολαυστικό; Βάζεις τα χείλη σου στα χείλη κάποιου άλλου και ξαφνικά όλα μοιάζουν πιο ζεστά, πιο οικεία, πιο έντονα. Κι όμως, αν το σκεφτείς ψύχραιμα, είναι μια αρκετά παράξενη συμπεριφορά. Γιατί λοιπόν οι άνθρωποι φιλιόμαστε;

Το φιλί, με την πιο απλή του μορφή, είναι η επαφή των χειλιών σου με κάποιον άλλον, συνήθως απαλά και συχνά επαναλαμβανόμενα. Δεν είναι όμως τόσο αυτονόητο όσο νομίζεις. Δεν φιλιούνται όλοι οι πολιτισμοί και δεν ήταν πάντα παγκόσμια συνήθεια. Έρευνες σε δεκάδες κουλτούρες έχουν δείξει ότι το ρομαντικό φιλί δεν είναι καθολικό φαινόμενο. Μάλιστα, φαίνεται πως εμφανίζεται πιο συχνά σε κοινωνίες με πιο σύνθετη κοινωνική δομή.

Ιστορικά, υπάρχουν αναφορές στο φιλί εδώ και περίπου 4.500 χρόνια, σε αρχαία γραπτά κείμενα. Κάποιοι επιστήμονες όμως πιστεύουν ότι μπορεί να ξεκίνησε πολύ νωρίτερα, ίσως ακόμη και πριν από 100.000 χρόνια. Μία θεωρία υποστηρίζει ότι το φιλί λειτούργησε εξελικτικά ως τρόπος «ελέγχου» του πιθανού συντρόφου. Το σάλιο περιέχει ορμόνες και γενετικές πληροφορίες που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό σύστημα. Με άλλα λόγια, το φιλί μπορεί να ήταν ένας βιολογικός τρόπος να διαπιστώσεις αν είστε συμβατοί.

Υπάρχει και μια άλλη, πιο τρυφερή θεωρία. Στα πρωτεύοντα θηλαστικά, οι μητέρες μεταφέρουν τροφή από στόμα σε στόμα στα μικρά τους. Τα μωρά άλλωστε χρησιμοποιούν φυσικά το στόμα για τη σίτιση. Είναι πιθανό λοιπόν η πράξη του φιλιού να έχει ρίζες σε αυτή την πρώιμη μορφή φροντίδας και δεσίματος.

Τα χείλη σου είναι από τα πιο ευαίσθητα σημεία του σώματός σου. Όταν φιλάς, ενεργοποιούνται νευρικές απολήξεις που στέλνουν έντονα σήματα στον εγκέφαλο. Το φιλί σε βοηθά να «γνωρίσεις» τον άλλον μ’ έναν βαθιά αισθητηριακό τρόπο. Επειδή η όσφρησή μας δεν είναι τόσο ανεπτυγμένη όσο άλλων ειδών, το φιλί λειτουργεί και ως τρόπος να έρθεις πολύ κοντά και να αντιληφθείς πώς αντιδρά το σώμα σου στη χημεία του άλλου.

Σε ψυχολογικό επίπεδο, το φιλί συνδέεται με την οικειότητα και το δέσιμο. Η ωκυτοκίνη, γνωστή ως ορμόνη της αγάπης, απελευθερώνεται σε δραστηριότητες που ενισχύουν τη σύνδεση, όπως η αγκαλιά και η σεξουαλική επαφή. Το φιλί μπορεί να συμβάλλει σε αυτή τη διαδικασία, ενώ παράλληλα ενισχύει την παραγωγή ντοπαμίνης και σεροτονίνης, ορμονών που σχετίζονται με την ευχαρίστηση και τη χαρά. Δεν είναι τυχαίο που μετά από ένα καλό φιλί νιώθεις πιο ανάλαφρη και πιο συνδεδεμένη.

Οι κοινωνικοί και πολιτισμικοί κανόνες γύρω από το φιλί διαφέρουν σημαντικά. Σε ορισμένα περιβάλλοντα, το φιλί θεωρείται πολύ προσωπικό και προϋποθέτει δέσμευση. Σε άλλα, μπορεί να είναι μια πιο ανάλαφρη έκφραση έλξης χωρίς συνέχεια. Το σημαντικό είναι πάντα η συναίνεση. Ένα φιλί πρέπει να είναι αμοιβαίο και επιθυμητό. Η γλώσσα του σώματος και η ξεκάθαρη επικοινωνία είναι απαραίτητες πριν προχωρήσεις σε οποιαδήποτε σωματική επαφή.

Όσο ρομαντικό κι αν είναι, το φιλί έχει και υγειονομικές διαστάσεις. Από τη μία πλευρά, όταν φιλάς συχνά τον ίδιο άνθρωπο, ανταλλάσσετε μικροοργανισμούς και αυτό μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σας σύστημα. Από την άλλη, μέσω του φιλιού μπορούν να μεταδοθούν ιοί και βακτήρια, από τον απλό έρπη μέχρι κοινά κρυολογήματα ή πιο σοβαρές λοιμώξεις. Η καλή στοματική υγιεινή είναι σημαντική όχι μόνο για σένα αλλά και για τον άνθρωπο που φιλάς.

Στις προσωπικές και ερωτικές σου σχέσεις, το φιλί παίζει καθοριστικό ρόλο. Έρευνες δείχνουν ότι τα ζευγάρια που φιλιούνται συχνά δηλώνουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη σχέση τους. Μάλιστα, το συχνό φιλί φαίνεται να επηρεάζει θετικά τη συνολική ποιότητα της σχέσης ακόμη περισσότερο από τη σεξουαλική επαφή. Ένα φιλί πριν φύγεις από το σπίτι, όταν επιστρέφεις ή πριν κοιμηθείς μπορεί να λειτουργήσει σαν καθημερινή υπενθύμιση σύνδεσης.

Το φιλί όμως δεν είναι μόνο ρομαντικό. Φιλάς το παιδί σου για καληνύχτα, τη φίλη σου στο μάγουλο, το κατοικίδιό σου από αγάπη. Είναι ένας τρόπος να εκφράσεις στοργή, όπως μια αγκαλιά. Είναι μια γλώσσα χωρίς λέξεις.

Ίσως τελικά ο λόγος που φιλάμε να μην είναι ένας και μοναδικός. Είναι βιολογικός, ψυχολογικός, κοινωνικός και βαθιά ανθρώπινος. Και όσο κι αν το αναλύεις, ένα πράγμα παραμένει απλό. Όταν υπάρχει συναίνεση και αμοιβαία επιθυμία, ένα φιλί μπορεί να είναι από τις πιο όμορφες εκφράσεις σύνδεσης.