Πριν εμπιστευτείς, έλεγξε: Για την υγεία σου. Για τα παιδιά σου. Για τη ζωή σου.
Υπάρχουν στιγμές που μια τραγική είδηση σε αναγκάζει να σταματήσεις. Να σκεφτείς. Να αναρωτηθείς πόσα πράγματα θεωρούμε δεδομένα. Πόσες φορές εμπιστευόμαστε έναν άνθρωπο, έναν επαγγελματία, έναν χώρο ή μια υπηρεσία χωρίς να έχουμε πραγματικά ελέγξει ποιος βρίσκεται απέναντί μας;
Με αφορμή τον άδικο χαμό ενός συνανθρώπου μας, ας γίνει τουλάχιστον κάτι καλό: ας ξυπνήσουμε. Όχι για να ζούμε με φόβο και καχυποψία. Αλλά για να μάθουμε να προστατεύουμε καλύτερα τον εαυτό μας και τους ανθρώπους που αγαπάμε.
Η εμπιστοσύνη δεν πρέπει να είναι τυφλή
- «Πού πήγες εσύ για αυτό το πρόβλημα;»
- «Σε ποιον γιατρό πήγε η φίλη σου;»
- «Μου είπαν ότι είναι πολύ καλός.»
- «Πηγαίνουν όλοι εκεί.»
Πόσες φορές επιλέξαμε έναν επαγγελματία υγείας με αυτόν τον τρόπο;
Η προσωπική εμπειρία ενός φίλου ή ενός συγγενή μπορεί να είναι χρήσιμη ως μια πρώτη πληροφορία. Δεν είναι όμως έλεγχος αξιοπιστίας. Όταν πρόκειται για την υγεία σου, αναζήτησε πληροφορίες. Έλεγξε την ειδικότητα και τα επαγγελματικά προσόντα του ανθρώπου στον οποίο απευθύνεσαι. Δες αν διαθέτει τις απαιτούμενες άδειες και πιστοποιήσεις. Ρώτησε. Ζήτησε δεύτερη ιατρική γνώμη όταν θεωρείς ότι τη χρειάζεσαι. Μην αισθάνεσαι άβολα επειδή θέλεις να γνωρίζεις ποιος αναλαμβάνει την υγεία σου.
Είναι το σώμα σου. Είναι η ζωή σου. Έχεις κάθε δικαίωμα να ρωτήσεις.
Ένας σωστός επαγγελματίας δε θα ενοχληθεί από τις εύλογες ερωτήσεις σου. Θα σε ενημερώσει, θα σου εξηγήσει και θα σε βοηθήσει να πάρεις μια συνειδητή απόφαση.
Και όταν πρόκειται για τα παιδιά σου, ο έλεγχος πρέπει να είναι ακόμη μεγαλύτερος
- Γράφεις το παιδί σου σε μια αθλητική δραστηριότητα;
- Σ’ έναν χώρο δημιουργικής απασχόλησης;
- Σε χορό, κολύμβηση, πολεμικές τέχνες, γυμναστική, κατασκήνωση ή οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα;
Μην αρκεστείς σε μια όμορφη αίθουσα, σε μερικές καλές κριτικές ή στο γεγονός ότι «πηγαίνουν κι άλλα παιδιά από το σχολείο». Έλεγξε τον χώρο.
Ρώτησε εάν λειτουργεί νόμιμα και διαθέτει τις άδειες που απαιτούνται για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Ρώτησε ποιοι άνθρωποι θα βρίσκονται μαζί με το παιδί σου.
Τι εκπαίδευση έχουν; Ποια είναι τα προσόντα τους;
Διαθέτουν τις πιστοποιήσεις ή τις άδειες που προβλέπονται για το αντικείμενό τους; Και όπου μια τέτοια άδεια απαιτείται, ζήτησε να τη δεις. Δεν είναι αγένεια. Δεν είναι υπερβολή. Δεν είναι αμφισβήτηση. Είναι υπευθυνότητα.
Όταν ένας επαγγελματίας δέχεται τα χρήματά σου και κυρίως όταν του παραδίδεις για κάποιες ώρες ό,τι πολυτιμότερο έχεις, είναι απολύτως λογικό να θέλεις να γνωρίζεις ότι διαθέτει τις γνώσεις και τις προϋποθέσεις για να κάνει αυτό που ισχυρίζεται ότι κάνει.
Άκου το παιδί σου
Ίσως όμως ο σημαντικότερος «έλεγχος» να μην βρίσκεται σε κανένα έγγραφο. Βρίσκεται μπροστά σου.
Είναι το ίδιο σου το παιδί. Άκουσέ το. Όχι βιαστικά. Όχι κοιτάζοντας ταυτόχρονα το κινητό σου. Όχι μόνο όταν υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα. Αφιέρωσέ του χρόνο και παρατήρησέ το. Τα παιδιά πολλές φορές δε θα πουν ξεκάθαρα «κάτι δεν πάει καλά».
Μπορεί όμως να αλλάξει η συμπεριφορά τους. Να μη θέλουν ξαφνικά να πάνε σε μια δραστηριότητα που μέχρι χθες αγαπούσαν. Να κλείνονται στον εαυτό τους. Να εκφράζουν φόβο ή δυσφορία. Να σου λένε μια μικρή φράση που εσύ, μέσα στη βιασύνη της ημέρας, μπορεί να θεωρήσεις ασήμαντη. Οι πράξεις και τα λόγια τους μπορούν να μας πουν πολλά, αρκεί να είμαστε πραγματικά διαθέσιμοι να τα ακούσουμε.
Το να βρίσκεσαι ουσιαστικά δίπλα στο παιδί σου δεν σημαίνει να το ανακρίνεις ή να του μεταφέρεις τον δικό σου φόβο. Σημαίνει να έχει δημιουργηθεί μεταξύ σας μια σχέση στην οποία γνωρίζει ότι μπορεί να σου πει οτιδήποτε χωρίς να φοβάται ότι θα το αγνοήσεις, θα το αμφισβητήσεις ή θα το μαλώσεις.
«Αφού πηγαίνουν όλοι εκεί…»
Αυτή ίσως είναι μία από τις πιο επικίνδυνες φράσεις που χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας.
Το ότι κάποιος είναι δημοφιλής δεν είναι πιστοποίηση. Το γεμάτο πρόγραμμα δεν αποτελεί απόδειξη επαγγελματικής επάρκειας. Οι χιλιάδες ακόλουθοι στα social media δεν είναι πτυχίο. Οι καλές κριτικές στο διαδίκτυο είναι μια ένδειξη, όχι εγγύηση. Και το γεγονός ότι δέκα γνωστοί μας εμπιστεύτηκαν κάποιον δεν σημαίνει ότι εμείς πρέπει να σταματήσουμε να ερευνούμε.
Μη λειτουργείς με τη λογική του πλήθους.
Μάθε να σχηματίζεις τη δική σου άποψη. Ψάξε. Διασταύρωσε. Κάνε ερωτήσεις. Κι όταν κάτι δεν σου φαίνεται σωστό, μη φοβάσαι να το πεις.
Έχεις δικαίωμα να ρωτάς
Έχουμε συχνά μάθει να φοβόμαστε ότι θα χαρακτηριστούμε «δύσκολοι». Ντρεπόμαστε να ζητήσουμε ένα πιστοποιητικό. Διστάζουμε να ρωτήσουμε έναν επαγγελματία για τα προσόντα του. Φοβόμαστε μήπως φανούμε υπερβολικοί αν ζητήσουμε μια δεύτερη γνώμη. Αυτό πρέπει να αλλάξει.
Μπορείς να είσαι ευγενικός και ταυτόχρονα απαιτητικός. Μπορείς να σέβεσαι έναν επαγγελματία και παράλληλα να ζητάς διαφάνεια. Μπορείς να εμπιστεύεσαι, αλλά να έχεις πρώτα ελέγξει. Η υπευθυνότητα δεν είναι προσβολή προς τον άλλον. Είναι φροντίδα προς εσένα.
Κάν’ το συνήθεια
Πριν εμπιστευτείς έναν άνθρωπο ή έναν χώρο με κάτι τόσο σημαντικό όσο η υγεία ή η ασφάλεια της οικογένειάς σου:
- Έλεγξε.
- Διασταύρωσε.
- Ρώτησε.
- Ζήτησε αποδείξεις προσόντων όπου απαιτούνται.
- Πάρε δεύτερη γνώμη όταν χρειάζεται.
- Άκου το ένστικτό σου χωρίς να το αφήνεις να αντικαθιστά τα πραγματικά στοιχεία.
Και πάνω απ’ όλα: Άκου το παιδί σου. Παρατήρησέ το. Να είσαι εκεί. Ουσιαστικά.
Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε τα πάντα. Μπορούμε όμως να σταματήσουμε να παραδίδουμε την εμπιστοσύνη μας χωρίς δεύτερη σκέψη. Η ζωή σου είναι μία. Η ζωή των ανθρώπων που αγαπάς είναι ανεκτίμητη. Και ο χρόνος που έχουμε σε αυτή τη γη δεν είναι απεριόριστος. Ας τον ζήσουμε λοιπόν με περισσότερη επίγνωση, περισσότερη ευθύνη και περισσότερο ενδιαφέρον για όσα πραγματικά έχουν σημασία.
Μην ακολουθείς επειδή ακολουθούν όλοι.
Μάθε. Ρώτα. Έλεγξε. Σκέψου.
Και όταν πρόκειται για την υγεία και την ασφάλεια τη δική σου, των παιδιών σου ή της οικογένειάς σου, μην αισθανθείς ποτέ ότι ζητάς πολλά. Το να γνωρίζεις σε ποιον εμπιστεύεσαι τη ζωή σου είναι το ελάχιστο που μπορείς να κάνεις. Γιατί η εμπιστοσύνη κερδίζεται, δεν χαρίζεται. Και η ζωή είναι πολύτιμη για να την αφήνουμε στην τύχη.