Ολοι έχουμε μια τέτοια οικογένεια στο μυαλό μας. Εκείνη που τα έχει όλα. Το ωραίο σπίτι, τις καλοπληρωμένες δουλειές, τα δύο παιδιά, τον έρωτα που μετά από χρόνια δείχνει ακόμα ζωντανός. Την κοιτάζεις και σκέφτεσαι πως αυτοί το βρήκαν, πως κάτι κατάλαβαν που εσύ δεν έχεις καταλάβει ακόμα. Το «Άγριο ζώο» του Ζοέλ Ντικέρ, από τις Εκδόσεις Πατάκη, ξεκινά ακριβώς από αυτή την εικόνα. Και μετά την αποδομεί σελίδα με τη σελίδα.

Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκονται η Σοφί και ο Αρπάντ Μπράουν, το ζευγάρι που όλοι θαυμάζουν. Ζουν σε μια πολυτελή έπαυλη από γυαλί, στα πλουσιότερα προάστια της Γενεύης, μέσα στα δάση. Εκείνη δικηγόρος, εκείνος στέλεχος σε μεγάλη ιδιωτική τράπεζα, δύο παιδιά, ευτυχία, πλούτος, αναγνώριση. Τι άλλο να ζητήσει κανείς. Και το σπίτι από γυαλί δύσκολα το προσπερνάς ως διακοσμητική λεπτομέρεια. Σπίτι φτιαγμένο για να το βλέπουν από έξω, μια φωτισμένη βιτρίνα μέσα στο δάσος. Οι Μπράουν δεν ζουν απλώς καλά. Εκτίθενται.

Κοντά τους μένει ένα άλλο ζευγάρι και εδώ ο Ζοέλ Ντικέρ κάνει την κίνηση που κρατά όλη την ιστορία. Δεν μας βάζει να παρακολουθήσουμε μόνο τους τέλειους, μας βάζει να παρακολουθήσουμε και εκείνους που τους κοιτάζουν. Η Καρίν και ο Γκρεγκ είναι γείτονες και φίλοι, μαζί πολλά χρόνια, με δύο παιδιά επίσης. Εκείνη δουλεύει σε μπουτίκ ρούχων, εκείνος είναι αστυνομικός με άριστη φήμη. Η σχέση τους έχει αρχίσει να φθείρεται από αυτό που φθείρει όλες τις σχέσεις, την καθημερινότητα. Τους λογαριασμούς, τη ρουτίνα, τις ίδιες κουβέντες, μια κούραση που δεν προλαβαίνει ποτέ να περάσει.

Βλέπουν λοιπόν απέναντι τη Σοφί και τον Αρπάντ και θέλουν να τους μοιάσουν. Να τους μιμηθούν. Και εδώ γεννιέται το ερώτημα που είναι η καρδιά του βιβλίου. Με ποιο τίμημα. Γιατί η μίμηση δεν είναι ποτέ αθώα. Ξεκινά ως θαυμασμός, γίνεται σύγκριση και καταλήγει σε πράξεις. Και κάπου εκεί πιάνεις τον εαυτό σου να μη σκέφτεται πια τους ήρωες αλλά εσένα. Τι θα έκανες, αν πίστευες πραγματικά ότι απέναντι υπάρχει η απόλυτη ευτυχία και ότι μπορείς να την αγγίξεις. Πόσα θα ρίσκαρες. Πόσα θα διέλυες, την οικογένειά σου, τις αρχές σου, ό,τι έχτισες σε είκοσι χρόνια, για κάτι που θεωρείς ότι θα κατακτήσεις. Αν υπάρχει, δηλαδή, γιατί αυτή είναι η δεύτερη και πιο σκληρή ερώτηση.

Και μετά αρχίζει να σπάει το γυαλί. Οι αναδρομές στο παρελθόν φέρνουν στο φως πράγματα που σε αναγκάζουν να γυρίσεις πίσω και να ξαναδιαβάσεις σελίδες που είχες προσπεράσει αμέριμνη. Μυστικά που παλεύουν να μην βγουν στην επιφάνεια, παλιοί εφιάλτες που επιστρέφουν, στοιχεία που ανατρέπουν όλα όσα νόμιζες πως καταλάβαινες για αυτούς τους ανθρώπους. Και τότε συνειδητοποιείς ότι δεν διάβαζες ποτέ για μια τέλεια οικογένεια. Διάβαζες για μια σκηνοθεσία.

Πόσο συγκλονιστικό είναι να καταλαβαίνεις πως η ζωή που πίστευες ότι έχτισες είναι εξ ολοκλήρου ένα ψέμα. Πως ο έρωτας της ζωής σου σε κοροϊδεύει μέσα στα μάτια σου, χρόνια, με άνεση, στο ίδιο σπίτι, στο ίδιο κρεβάτι. Και υπάρχει κάτι ακόμα χειρότερο από αυτό. Το ότι όλοι εκείνοι που σε ζήλευαν, σε ζήλευαν για κάτι που δεν υπήρξε ποτέ. Και ότι κάποιοι από αυτούς κατέστρεψαν πράγματα δικά τους, αληθινά, χειροπιαστά, για να μοιάσουν σ’ ένα τίποτα. Πράξεις που τις μετανιώνουν όταν είναι πια αργά.

Τον τίτλο τον σκέφτεσαι πολύ αφότου κλείσεις το βιβλίο και δεν καταλήγεις σε μία ξεκάθαρη απάντηση. Είναι ο φθόνος, που ξεκινά τόσο ήπια που δεν τον αναγνωρίζεις σαν φθόνο. Είναι η επιθυμία που ξεφεύγει από τον έλεγχο. Είναι το ψέμα που μεγαλώνει μόνο του και κάποια στιγμή απαιτεί να το ταΐζεις. Ή είναι απλώς εκείνο που ξυπνά μέσα σε ήρεμους, καθώς πρέπει ανθρώπους, όταν πιστέψουν ότι κάπου αλλού ζουν καλύτερα. Δεν βρήκα μία καθαρή απάντηση και μάλλον αυτό είναι το ζητούμενο, γιατί το άγριο ζώο δεν μοιάζει να είναι ένας χαρακτήρας. Είναι κάτι που το κουβαλούν όλοι και ενεργοποιείται με τις σωστές συνθήκες.

Χωρίς να μπω σε λεπτομέρειες, ας πούμε ότι όλα αυτά καταλήγουν σε μια ένοπλη ληστεία στη Γενεύη, στις 2 Ιουλίου του 2022, και ότι ο συγγραφέας σου το ανακοινώνει από την αρχή. Ξέρεις τον προορισμό και αγνοείς τον δρόμο κι αυτό αποδεικνύεται πολύ πιο εθιστικό από το αντίστροφο. Είναι πεντακόσιες είκοσι οκτώ σελίδες και δεν θα σου φανούν, γιατί ο ρυθμός δεν πέφτει, οι πληροφορίες δίνονται με το σταγονόμετρο και κάθε φορά που νομίζεις πως έπιασες το παιχνίδι, δεν το έχεις πιάσει.

Και το φινάλε είναι ανατρεπτικό με τον πιο άδικο τρόπο. Γιατί κάποιες ζωές διαλύονται ολοσχερώς, ενώ κάποιες άλλες, που όλα έδειχναν πως θα γίνουν κομμάτια, μένουν τελικά όρθιες. Δεν θα σου πω τίποτα παραπάνω, θα σου πω μόνο ότι θα κλείσεις το βιβλίο και θα μείνεις για λίγο να κοιτάς το εξώφυλλο.

Θα σου πω γιατί αξίζει να το διαβάσεις και δεν είναι μόνο επειδή είναι καλό θρίλερ. Είναι ένα βιβλίο για τη σύγκριση και ζούμε σε μια εποχή που η σύγκριση μας σερβίρεται καθημερινά, φιλτραρισμένη και επιμελημένη, από οθόνες που δείχνουν αποκλειστικά τις καλές μέρες των άλλων. Δεν χρειάστηκε να διαβάσω λέξη για οθόνες και για μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να τα σκέφτομαι σε κάθε κεφάλαιο. Ένα σπίτι από γυαλί μέσα σε ένα δάσος τα λέει όλα και τα λέει καθαρότερα.

Οπότε αν σου έχει τύχει να κοιτάξεις μια άλλη ζωή και να νιώσεις εκείνο το μικρό τσίμπημα, αυτό το βιβλίο έχει κάτι να σου πει. Και θα σου το πει κόβοντάς σου την ανάσα. Θα το βρεις στο βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων Πατάκη καθώς και σ’ όλα τα βιβλιοπωλεία, σε έντυπη και σε ηλεκτρονική μορφή.

Ανάγνωσμα που απλά δεν πρέπει να χάσεις!