Η αυτοεκτίμηση είναι ο τρόπος με τον οποίο βλέπεις και αξιολογείς τον εαυτό σου, η αίσθηση της αξίας, της ικανότητας και της εσωτερικής σου σιγουριάς. Επηρεάζει τα πάντα, από το πώς αντιμετωπίζεις τις δυσκολίες μέχρι τις σχέσεις σου και τις πιο απλές καθημερινές αποφάσεις. Όταν είναι γερή, εμπιστεύεσαι πιο εύκολα την κρίση σου, βάζεις υγιή όρια και ανακάμπτεις πιο γρήγορα από τις αναποδιές.

Όταν όμως είναι χαμηλή, τα σημάδια είναι αναγνωρίσιμα. Αμφισβητείς διαρκώς τον εαυτό σου, σε συνοδεύει μια αρνητική εσωτερική φωνή, δυσκολεύεσαι να δεχτείς ένα κομπλιμέντο, προσπαθείς να τους ευχαριστήσεις όλους, αποφεύγεις νέες ευκαιρίες, συγκρίνεσαι συνεχώς με τους άλλους, δυσκολεύεσαι να βάλεις όρια, κολλάς σε παλιά λάθη και ψάχνεις επιβεβαίωση από έξω.

Έρευνες δείχνουν πως η αυτοεκτίμηση συνδέεται με πολλές πλευρές της καθημερινότητας, από την ποιότητα των σχέσεών σου μέχρι το πώς νιώθεις στη δουλειά και είναι στενά δεμένη με την ψυχική υγεία, καθώς η υψηλότερη αυτοεκτίμηση συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης. Η καλή είδηση; Η αυτοεκτίμηση δεν είναι κάτι δεδομένο και αμετάβλητο. Δυναμώνει με τον καιρό, μέσα από μικρές, σταθερές συνήθειες.

Άλλαξε την αρνητική εσωτερική φωνή

Ο τρόπος που μιλάς στον εαυτό σου μετράει τεράστια. Πολλές από εμάς έχουμε μέσα μας μια εσωτερική κριτή που σπεύδει να επισημάνει κάθε λάθος και να υποθέσει το χειρότερο. Αντί να προσπαθείς να τη φιμώσεις εντελώς, ξεκίνα από το να την αναγνωρίζεις. Όταν σου έρθει μια σκληρή σκέψη, σταμάτα και ονόμασέ τη λέγοντας μέσα σου πως έχεις μια αρνητική σκέψη. Αυτή η μικρή στιγμή επίγνωσης σε βοηθάει να πάρεις απόσταση αντί να την πιστέψεις αυτόματα. Από εκεί και πέρα, αμφισβήτησέ τη με τρυφερότητα ρωτώντας αν είναι όντως αλήθεια, ή τι θα έλεγες σε μια φίλη σου που βρίσκεται στην ίδια θέση. Με τον καιρό θα δεις τις υπερβολικά επικριτικές σκέψεις να δίνουν τη θέση τους σε πιο ισορροπημένες και συμπονετικές.

Κράτα τις μικρές υποσχέσεις που δίνεις στον εαυτό σου

Η αυτοεκτίμηση γεννιέται από την εμπιστοσύνη και ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να τη χτίσεις είναι να τηρείς αυτά που λες πως θα κάνεις. Ξεκίνα από κάτι μικρό και συγκεκριμένο. Ένα θρεπτικό γεύμα που θα μαγειρέψεις αυτή την εβδομάδα, μια προπόνηση που έχεις προγραμματίσει, είκοσι λεπτά για ένα χόμπι που αγαπάς, μια δουλειά που όλο αναβάλλεις. Κάθε φορά που τηρείς αυτή την πρόθεση, δεν ολοκληρώνεις απλώς μια εκκρεμότητα, αποδεικνύεις στον εαυτό σου πως μπορείς να είσαι εκεί για σένα, ακόμη κι όταν κοστίζει. Αυτές οι μικρές, επαναλαμβανόμενες νίκες χτίζουν σιγά σιγά ένα πολύ γερό εσωτερικό θεμέλιο.

Δίνε προσοχή στα δυνατά σου σημεία

Είναι πανεύκολο να εστιάζεις σε όσα δεν κάνεις καλά, όμως τα δυνατά σου σημεία αξίζουν την ίδια προσοχή. Κάν’ το συνήθεια να αναλογίζεσαι τακτικά αυτά στα οποία είσαι καλή, είτε είναι το ότι ακούς πραγματικά τους ανθρώπους, είτε η οργανωτικότητά σου, είτε η αντοχή σου στις δύσκολες στιγμές. Μπορείς να σημειώνεις κάθε μέρα ένα πράγμα, ή να ξαναφέρνεις στο μυαλό σου στιγμές που τα χειρίστηκες καλύτερα απ’ ό,τι περίμενες. Έτσι εκπαιδεύεις το μυαλό σου να βλέπει μια πληρέστερη, πιο ακριβή εικόνα του ποια είσαι.

Βάζε στόχους ρεαλιστικούς

Οι υπερβολικές προσδοκίες υπονομεύουν αθόρυβα την αυτοεκτίμησή σου. Όταν οι στόχοι σου είναι πολύ μεγάλοι ή πολύ άκαμπτοι, νιώθεις διαρκώς πως υστερείς. Αντί γι’ αυτό, θέσε στόχους εφικτούς και ευέλικτους. Σπάσε τους μεγάλους σε μικρότερα βήματα και άφησε χώρο για προσαρμογές. Αυτό που χτίζει την αυτοπεποίθηση με τον καιρό δεν είναι η τελειότητα, είναι η αίσθηση πως προχωράς.

Διάλεξε ανθρώπους που σε στηρίζουν

Οι άνθρωποι και τα περιβάλλοντα γύρω σου μπορούν είτε να ενισχύουν την αυτοαμφισβήτησή σου είτε να σε κάνουν να νιώθεις ορατή και πολύτιμη. Πρόσεχε πώς νιώθεις αφού περάσεις χρόνο με συγκεκριμένους ανθρώπους ή αφού σκρολάρεις σε κάποιο περιεχόμενο στα social. Όποτε μπορείς, εστίασε στις σχέσεις που σου δίνουν ενθάρρυνση, σεβασμό και ασφάλεια. Αυτό δεν σημαίνει πως όλα πρέπει να είναι μονίμως θετικά, όμως η σταθερή στήριξη κάνει τεράστια διαφορά στο πώς βλέπεις τον εαυτό σου.

Φρόντισε το σώμα σου

Το μυαλό και το σώμα είναι άρρηκτα δεμένα. Υγιεινές συνήθειες, όπως ο επαρκής ύπνος, η τακτική κίνηση και η θρεπτική διατροφή, επηρεάζουν ουσιαστικά και τη διάθεση και την αίσθηση της αξίας σου. Οι έρευνες δείχνουν σταθερά πως η σωματική δραστηριότητα συνδέεται όχι μόνο με καλύτερη ψυχική υγεία αλλά και με υψηλότερη αυτοεκτίμηση, μέσα από τη βελτίωση της διάθεσης, της εικόνας σώματος και της αντίληψης που έχεις για τον σωματικό σου εαυτό. Δεν χρειάζεσαι εξαντλητική ρουτίνα. Λίγη σταθερή φροντίδα κάνει τη δουλειά, ακόμη και ένα σύντομο περπάτημα ή μερικά λεπτά διατάσεις σε κάνουν να νιώσεις πιο γειωμένη και πιο συνδεδεμένη με τον εαυτό σου.

Εξάσκησε την αυτοσυμπόνια στις αναποδιές

Οι αποτυχίες είναι μέρος του να είσαι άνθρωπος, όμως αυτό που μετράει είναι το πώς αντιδράς σε αυτές. Αντί να ερμηνεύεις τα λάθη σου ως απόδειξη πως κάτι δεν πάει καλά με εσένα, δοκίμασε να τα δεις ως κομμάτι της μάθησης. Αυτοσυμπόνια σημαίνει να αναγνωρίζεις πως κάτι είναι δύσκολο, χωρίς να προσθέτεις επιπλέον στρώσεις κριτικής. Μπορείς να λες μέσα σου πως αυτό δεν πήγε όπως ήλπιζες κι αυτό είναι εντάξει και μετά να αναρωτηθείς τι μπορείς να κρατήσεις από την εμπειρία. Αυτή η στάση προστατεύει την αυτοεκτίμησή σου ακριβώς στις πιο εύθραυστες στιγμές.

Ζήσε σύμφωνα με τις αξίες σου

Η αυτοεκτίμηση δεν έχει να κάνει μόνο με το πώς νιώθεις, αλλά και με το πώς ζεις. Όταν οι πράξεις σου αντικατοπτρίζουν αυτά που πραγματικά μετράνε για σένα, γεννιέται μια βαθύτερη αίσθηση αυτοσεβασμού. Σκέψου τι είναι σημαντικό για σένα, ίσως η δημιουργικότητα, η καλοσύνη, η εξέλιξη ή η σύνδεση με τους άλλους, και ψάξε μικρούς τρόπους να εκφράζεις αυτές τις αξίες στην καθημερινότητά σου. Ακόμη και οι απλές επιλογές δυναμώνουν την αίσθηση της ταυτότητας και του σκοπού σου.

Περιόρισε τις συγκρίσεις

Η σύγκριση με τους άλλους είναι μια από τις πιο κοινές συνήθειες, ειδικά με τα social media να είναι παντού. Η διαρκής σύγκριση όμως συνήθως παραμορφώνει την πραγματικότητα και υπονομεύει την αίσθηση της αξίας σου. Όταν πιάνεις τον εαυτό σου να συγκρίνεται, φέρε απαλά την προσοχή σου πίσω στον δικό σου δρόμο. Η πρόοδός σου, οι δυσκολίες σου και ο ρυθμός σου είναι μοναδικά δικά σου. Θύμισε στον εαυτό σου πως έχεις κάθε δικαίωμα να εξελίσσεσαι με τον δικό σου ρυθμό.

Τι να κρατήσεις

Το να βελτιώσεις την αυτοεκτίμησή σου δεν απαιτεί ολική ανατροπή της ζωής σου. Χτίζεται μέσα από μικρές, σταθερές μετατοπίσεις στον τρόπο που σκέφτεσαι, δρας και φροντίζεις τον εαυτό σου. Με λίγη επίγνωση, την τήρηση των μικρών σου δεσμεύσεων και μια στάση συμπόνιας απέναντι στον εαυτό σου, θα χτίσεις σταδιακά μια πιο υποστηρικτική και πιο σίγουρη σχέση μαζί του. Στην αρχή η αλλαγή μπορεί να φαίνεται ανεπαίσθητη, με τον καιρό όμως αυτές οι συνήθειες αφήνουν ένα αποτύπωμα που διαρκεί.