Η έρευνα λέει πως μία και μόνο θετική αλληλεπίδραση με μια φίλη την ημέρα μπορεί να τονώσει την ψυχική μας ευεξία. Από την άλλη, μια άβολη ή δυσάρεστη κουβέντα μπορεί να μας αφήσει μ’ ένα βάρος για μέρες. Πώς λοιπόν εξασφαλίζεις πως οι συζητήσεις σου πηγαίνουν καλά; Μαγική συνταγή δεν υπάρχει, υπάρχουν όμως μερικά συνηθισμένα λάθη που, αν τα αποφύγεις, οι σχέσεις σου θα σε ευγνωμονούν.

Ρωτάς για να απαντήσεις εσύ

Σου έχει τύχει να κάνεις μια ερώτηση μόνο και μόνο για να βρεις την ευκαιρία να απαντήσεις εσύ η ίδια; Το φαινόμενο έχει και όνομα στα αγγλικά, boomerasking, σαν το μπούμερανγκ που γυρίζει πίσω σε αυτόν που το πέταξε. «Πώς πέρασες το σαββατοκύριακο; Α ωραία, εγώ πάντως έκανα κάτι απίστευτο». Αυτή η συνήθεια μπορεί να σε κάνει να φαίνεσαι υστερόβουλη, αφού ανοίγεις ένα θέμα μόνο για να το καπαρώσεις, και αφήνει τον άλλον με την αίσθηση πως δεν τον παίρνεις στα σοβαρά.

Διακόπτεις

Είναι δύσκολο να κρατηθείς όταν έχεις κάτι να πεις, το ξέρουμε. Υπάρχουν βέβαια και σχέσεις όπου και οι δύο διακόπτουν αλύπητα και κανείς δεν ενοχλείται, αυτό όμως είναι η εξαίρεση, όχι ο κανόνας. Γενικά, το να αρχίζεις να μιλάς πριν τελειώσει ο άλλος θεωρείται αγένεια και έλλειψη σεβασμού, και συχνά κάνει τον συνομιλητή σου να νιώθει υποτιμημένος και παραγκωνισμένος.

Μιλάς υπερβολικά για τον εαυτό σου

Όλες έχουμε ακούσει, ή ζήσει από πρώτο χέρι, την ιστορία του ραντεβού όπου ο άλλος δεν σταματούσε να μιλάει για τη ζωή του. Είναι βαρετό, και κάνει τον απέναντι να αναρωτιέται αν χρειάζεται καν να είναι εκεί. Το να μοιράζεσαι όσα σου συμβαίνουν είναι όμορφο και υγιές, αρκεί να μην επισκιάζει εντελώς τον άλλον. Στόχευσε σε μια ισορροπία ανάμεσα στο να μοιράζεσαι και στο να ακούς. Οι συζητήσεις ζουν από το πήγαινε έλα, σαν το τένις. Κανείς δεν θέλει να βλέπει όλο το βράδυ κάποιον να χτυπάει το μπαλάκι σ’ έναν τοίχο.

Δίνεις συμβουλές που δεν σου ζητήθηκαν

Όταν ένας δικός σου άνθρωπος έρχεται μ’ ένα πρόβλημα, είναι φυσικό να θες να το λύσεις. Πολλές φορές όμως εκείνος θέλει απλώς να ξεσπάσει. Το να ορμάς με λύσεις τη στιγμή που κάποιος περιγράφει ένα πρόβλημα, αντί να ακούσεις και να αναγνωρίσεις αυτό που περνάει, είναι από τα πιο συνηθισμένα και πιο φθοροποιά λάθη. Όσο καλοπροαίρετη κι αν είσαι, η αυτόκλητη συμβουλή μπορεί να περάσει το μήνυμα πως βλέπεις τον άλλον ως ανήμπορο, κι εκείνος μένει με τη διπλή αίσθηση πως ούτε τον άκουσες πραγματικά ούτε τον θεωρείς ικανό να βρει μόνος του τη λύση.

Αν πιάσεις τον εαυτό σου να το κάνει, δεν είναι αργά να το γυρίσεις. Αντί για το «ξέρεις τι πρέπει να κάνεις;», δοκίμασε κάτι σαν «απ’ ό,τι καταλαβαίνω συμβαίνει αυτό. Ποιο είναι το πιο δύσκολο κομμάτι για σένα; Τι προσπαθείς να ξεκαθαρίσεις αυτή τη στιγμή;». Η διαφορά στην αίσθηση είναι τεράστια.

Κάνεις μόνο κλειστές ερωτήσεις

Κλειστές είναι οι ερωτήσεις που απαντιούνται μ’ ένα ναι ή ένα όχι, αντί να προσκαλούν τον άλλον να συνεχίσει την κουβέντα. Οι ερωτήσεις είναι το καύσιμο κάθε καλής συζήτησης, αρκεί να ανοίγουν δρόμο αντί να στήνουν στοπ. Είναι η διαφορά ανάμεσα στο «σου αρέσει το ποτό σου;» και στο «τι σου αρέσει στο ποτό σου;». Η πρώτη φέρνει μια μονολεκτική απάντηση, η δεύτερη μπορεί να φέρει μια ολόκληρη ιστορία.

Δεν κάνεις ερωτήσεις συνέχειας

Οι ερωτήσεις που πατούν πάνω σε αυτό που μόλις άκουσες δείχνουν πως ακούς, πως συμμετέχεις και πως νοιάζεσαι. Αν ρωτήσεις κάτι, ο άλλος απαντήσει, κι εσύ αλλάξεις εντελώς θέμα, εκείνος μπορεί να νιώσει πως απλώς γεμίζεις τον χρόνο σου και πως αυτά που λέει δεν σε ενδιαφέρουν στ’ αλήθεια. Όταν ακούς μια απάντηση, σχεδόν πάντα υπάρχει μέσα της κάτι που αξίζει να ρωτήσεις παραπάνω, ακόμη κι αν το μόνο που πεις είναι ένα απλό «θέλω να μου πεις κι άλλα γι’ αυτό».

Μετατρέπεις την κουβέντα σε ανάκριση

Από την άλλη, η συζήτηση είναι ανταλλαγή, οπότε το να βομβαρδίζεις κάποιον με ασταμάτητες ερωτήσεις είναι εξίσου κουραστικό. Ακόμη κι αν ο τόνος σου είναι γλυκός, ο άλλος μπορεί να νιώσει σε επιφυλακή και άμυνα, σαν μάρτυρας στο εδώλιο απέναντι σε δικηγόρο. Μετά από κάθε ερώτηση και απάντηση, άφησε μια μικρή παύση για να δεις αν ο άλλος θέλει να ρωτήσει κάτι εκείνος, πριν προχωρήσεις στην επόμενη δική σου.

Χρησιμοποιείς απορριπτική γλώσσα

Το μεγαλύτερο λάθος από όλα είναι, στην ουσία, η έλλειψη σεβασμού προς τον άνθρωπο απέναντί σου. Η απορριπτική γλώσσα μπορεί να διαβρώσει έναν διάλογο αστραπιαία και να υψώσει τείχος ανάμεσα σε δύο ανθρώπους. Μπορεί να εμφανιστεί ως ευθεία απάντηση σε κάτι που σου εκμυστηρεύεται κάποιος, όπως το «υπερβάλλεις», ή ως άρνηση επικύρωσης των συναισθημάτων του, όπως ένα παγερό «καλά, ό,τι πεις» όταν σου εκφράζει ένα παράπονο. Λίγες λέξεις κάνουν τόση ζημιά όσο αυτές.

Γιατί όλα αυτά μετράνε τόσο πολύ

Οι συζητήσεις μας διαμορφώνουν τις σχέσεις μας, προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο. Τα λάθη επικοινωνίας δημιουργούν αίσθηση αποσύνδεσης και προβλήματα σε κάθε είδους σχέση, προσωπική ή επαγγελματική, ειδικά όταν επαναλαμβάνονται συχνά. Με τον καιρό, μπορούν να κάνουν τους ανθρώπους να νιώθουν παρεξηγημένοι, μέχρι που κάποιοι αρχίζουν να αποφεύγουν τις κουβέντες εντελώς. Στην πράξη, ο τρόπος που μιλάμε είναι αυτό που ξεχωρίζει τις υγιείς, σταθερές σχέσεις από εκείνες που δεν αντέχουν στον χρόνο.

Πώς να τα αποφύγεις όλα με μιας

Το μεγαλύτερο βήμα είναι απλό στη σύλληψη και θέλει εξάσκηση στην πράξη. Άκου με ανοιχτό μυαλό και φέρσου με σεβασμό. Άκου με πραγματική πρόθεση να καταλάβεις, εκφράσου χωρίς επίθεση και χωρίς άμυνα και μη βιάζεσαι να προτείνεις λύσεις πριν καταλάβεις τι πραγματικά μετράει και για τις δύο πλευρές.

Στην πράξη, εξάσκησε την ενεργητική ακρόαση, δηλαδή άκου με περιέργεια και αναγνώρισε αυτό που μοιράστηκε ο άλλος, βοηθώντας τον να ξεδιπλώσει τη σκέψη του αντί να του επιβάλεις τη δική σου. Συνόψισε πού και πού αυτά που άκουσες, γιατί μια σύντομη ανακεφαλαίωση δείχνει πως συμμετέχεις και δίνει στον άλλον την ευκαιρία να διορθώσει τυχόν παρανοήσεις πριν ριζώσουν. Και κράτα την κουβέντα ανθρώπινη, με γλώσσα που επιβεβαιώνει και με διάθεση περιέργειας. Αν διαφωνείς, προτίμησε ουδέτερες λέξεις αντί για εχθρικές, κάτι σαν «εγώ την κατάλαβα διαφορετικά την κατάσταση, αλλά θέλω πολύ να ακούσω την οπτική σου».

Στο τέλος της ημέρας, οι καλές συζητήσεις δεν είναι ταλέντο, είναι συνήθεια. Και όπως κάθε συνήθεια, χτίζεται μία κουβέντα τη φορά.