Οταν ακούμε τη λέξη διαλογισμός, οι περισσότερες από εμάς φανταζόμαστε κάποια να κάθεται σταυροπόδι σ’ ένα ήσυχο σκοτεινό δωμάτιο, προσπαθώντας να αδειάσει το μυαλό της για είκοσι ολόκληρα λεπτά μέσα στην απόλυτη σιωπή. Όμως ο διαλογισμός ευγνωμοσύνης είναι κάτι εντελώς διαφορετικό και πολύ πιο προσιτό. Σημαίνει απλά να εστιάζεις και να αναγνωρίζεις τα πράγματα για τα οποία είσαι ευγνώμων. Είναι μια πρακτική που μπορεί να γίνει οπουδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή, και δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό ή ώρες αφιερωμένου χρόνου.

Τι ακριβώς είναι ο διαλογισμός ευγνωμοσύνης

Ο διαλογισμός ευγνωμοσύνης είναι η συνειδητή πράξη του να αναγνωρίζεις και να εκτιμάς τα πράγματα στη ζωή σου για τα οποία αισθάνεσαι ευγνώμων. Μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους. Μπορείς να αφιερώνεις λίγα λεπτά την ημέρα για να εντοπίζεις ενεργά πράγματα που σε κάνουν να νιώθεις ευγνώμων. Μπορείς να γράφεις μια λίστα σ’ ένα ημερολόγιο ευγνωμοσύνης, ή να αναγνωρίζεις σε πραγματικό χρόνο κάτι για το οποίο είσαι ευγνώμων τη στιγμή που το βιώνεις.

Υπάρχουν πολλοί καθοδηγούμενοι διαλογισμοί ευγνωμοσύνης που μπορείς να βρεις διαδικτυακά, ή μπορείς απλά να σχεδιάσεις τη δική σου προσέγγιση. Η πρακτική της ευγνωμοσύνης έχει βαθιές ρίζες τόσο στη θρησκεία όσο και στη φιλοσοφία και υπήρξε καθοριστικό κομμάτι της εξέλιξής μας ως είδος. Πιστεύεται ότι οι άνθρωποι που αναγνώριζαν τις πράξεις καλοσύνης από τους άλλους ήταν πιο πιθανό να γίνονται οι ίδιοι αποδέκτες τέτοιων πράξεων στη συνέχεια. Αυτή η αμοιβαιότητα έχει χαραχτεί βαθιά στη συλλογική μας ψυχή και εξηγεί γιατί η ευγνωμοσύνη συνδέεται σήμερα με τόσα πολλά θετικά αποτελέσματα.

Τα οφέλη που θα σε εκπλήξουν

Η πρακτική της ευγνωμοσύνης μπορεί να αυξήσει σημαντικά τα αισθήματα ευτυχίας και ευεξίας σου. Μελέτες υποδεικνύουν πως η ενσυνείδητη ευγνωμοσύνη μπορεί κυριολεκτικά να αναδιαμορφώσει τον εγκέφαλό σου, κάνοντάς σε πιο ικανή να αντιμετωπίζεις τις προκλήσεις της ζωής.

Η ευγνωμοσύνη βελτιώνει τη διάθεση και την ψυχική σου ευεξία, μειώνει τα συμπτώματα στρες, άγχους και κατάθλιψης και αυξάνει τα αισθήματα ευτυχίας. Ενισχύει την συμπόνια προς τον εαυτό σου και προς τους άλλους, ενώ μπορεί να μειώσει τα επίπεδα κατάθλιψης σε ανθρώπους με χρόνιες ασθένειες. Υποστηρίζει την ανάρρωση από εξαρτήσεις, αυξάνει την εμπιστοσύνη προς τους άλλους, βοηθά σε θετικά αποτελέσματα μετά από τραυματικές εμπειρίες και βελτιώνει τον ύπνο σου.

Όταν εστιάζεις σε ανθρώπους, μέρη, πράγματα και εμπειρίες για τα οποία είσαι ευγνώμων, αντί για όσα δεν έχεις ή έχεις χάσει, η καθημερινή σου διάθεση βελτιώνεται και η ικανότητά σου να βλέπεις το καλό μέσα στο κακό ενισχύεται. Αυτό σημαίνει λιγότερες ώρες ανησυχίας, κάτι από το οποίο θα ωφελούμασταν όλοι. Η πρακτική της ευγνωμοσύνης μπορεί να αλλάξει την οπτική σου απέναντι σε όσα θεωρείς αρνητικά. Προωθεί την αποδοχή των πραγμάτων που δεν μπορείς να αλλάξεις και ταυτόχρονα ενισχύει την αποφασιστικότητα σου να αλλάξεις όσα είναι πραγματικά στο χέρι σου.

Πώς ακριβώς λειτουργεί

Όλες μας έχουμε μια φυσική προδιάθεση προς την αρνητικότητα. Αυτό μας κρατά σε εγρήγορση και προστατευμένες από τους κινδύνους. Όμως αυτό το ένστικτο πολλές φορές ξεπερνά τα όρια. Η συνεχής εστίαση στο πώς να αντιδράσουμε όταν τα πράγματα πάνε στραβά μπορεί να μας κάνει να ξεχνάμε τα καλά της ζωής μας.

Το νόημα του διαλογισμού ευγνωμοσύνης δεν είναι να ξεχάσεις ή να αγνοήσεις τις αδικίες ή τις δυσκολίες του κόσμου, ούτε να σβήσεις τα προβλήματα με τα οποία παλεύεις. Αντιθέτως, σε βοηθά να ανοίξεις τα μάτια σου στο ευρύτερο πλαίσιο της ζωής σου, να αναγνωρίσεις τις επιτυχίες σου και ταυτόχρονα να σεβαστείς τις προκλήσεις σου. Μπορεί να σε ξεκολλήσει από την αυτοαπορρόφηση και το άγχος, ωθώντας σε να δεις τη μεγαλύτερη εικόνα.

Ίσως κάποιος αγαπημένος σου άνθρωπος είναι άρρωστος. Το να θυμάσαι και να εκτιμάς τις όμορφες στιγμές που έχετε ζήσει μαζί μπορεί να σε βοηθήσει να περάσεις αυτή τη δύσκολη περίοδο. Ίσως πάλι σε προσπέρασαν για μια προαγωγή στη δουλειά. Το να αναγνωρίσεις τη σκληρή δουλειά που έχεις κάνει μέχρι τώρα μπορεί να σε ενθαρρύνει να μιλήσεις ανοιχτά για τις φιλοδοξίες σου και να θέσεις στόχους που θα σε οδηγήσουν εκεί όπου θες να φτάσεις.

Είναι σημαντικό να ξέρεις πως ο διαλογισμός ευγνωμοσύνης δεν είναι πανάκεια. Καταστάσεις όπως η κατάθλιψη μπορεί να δυσκολέψουν κάποια να νιώσει ευγνώμων για οτιδήποτε. Αν παλεύεις και δεν μπορείς να δεις το καλό σε τίποτα, να γνωρίζεις πως υπάρχει βοήθεια. Μίλησε με τον γιατρό σου για τις επιλογές που έχεις. Ένας συνδυασμός θεραπείας και υποστήριξης μπορεί να σε βοηθήσει να φτάσεις σε μια κατάσταση όπου ο διαλογισμός θα γίνει πιο αποτελεσματικός για σένα.

Πώς θα ξεκινήσεις

Το ωραίο με τον διαλογισμό ευγνωμοσύνης είναι ότι μπορείς να τον εξασκείς οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Ενώ υπάρχουν καθοδηγούμενοι διαλογισμοί που μπορούν να σε βοηθήσουν στην αρχή, στην πραγματικότητα το μόνο που χρειάζεσαι είναι οι δικές σου σκέψεις και τα δικά σου συναισθήματα.

Ένας εύκολος τρόπος να εισάγεις την ευγνωμοσύνη στη ζωή σου είναι να φτιάξεις μια καθημερινή ρουτίνα. Αφιέρωσε πέντε λεπτά κάθε πρωί για να αναλογιστείς αυτά για τα οποία είσαι ευγνώμων. Μπορεί να είναι η οικογένειά σου, οι φίλες σου ή ο σύντροφός σου. Μπορεί να είναι τα κατοικίδιά σου, οι αγαπημένοι σου συνάδελφοι, η δουλειά σου ή τουλάχιστον τα κομμάτια της που σε γεμίζουν. Μπορεί να είναι τα χόμπι και τα πάθη σου και η δυνατότητα να τα ακολουθείς.

Αν στην αρχή σου είναι δύσκολο να εντοπίσεις συγκεκριμένα πράγματα, σκέψου τη μεγαλύτερη εικόνα. Είσαι ζωντανή. Έχεις μια στέγη πάνω από το κεφάλι σου και φαγητό στο τραπέζι. Έχεις ανθρώπους στη ζωή σου που σε αγαπούν. Φυσικά, ακόμη και αυτά τα βασικά πράγματα που οι περισσότερες θεωρούμε δεδομένα δεν ισχύουν για όλες, και η πρακτική αυτή το αναγνωρίζει. Το βασικό μήνυμα είναι πως, ανεξάρτητα από τα εμπόδια που αντιμετωπίζεις, η εύρεση έστω και ενός πράγματος για το οποίο μπορείς να είσαι ευγνώμων κάνει αυτές τις προκλήσεις λίγο πιο εύκολες.

Πώς θα διατηρήσεις τη συνήθεια

Ένας απλός τρόπος να διατηρήσεις μια σταθερή πρακτική είναι να ξεκινήσεις ένα ημερολόγιο ευγνωμοσύνης. Πάρε λίγα λεπτά κάθε μέρα και γράψε τι σε κάνει να νιώθεις ευγνώμων. Μπορείς επίσης να ενσωματώσεις τον διαλογισμό σε συγκεκριμένες στιγμές της καθημερινότητάς σου. Για παράδειγμα, ενώ περιμένεις στην ουρά του σούπερ μάρκετ, μπορείς να σκεφτείς πόσο τυχερή είσαι που έχεις την οικονομική δυνατότητα να αγοράσεις αυτά που χρειάζεσαι.

Πρέπει όμως να ξέρεις πως η διατήρηση μιας πρακτικής ευγνωμοσύνης μπορεί να είναι δύσκολη, ειδικά αν δεν έχεις τη συνήθεια ή αν περνάς μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να μην κρίνεις τον εαυτό σου. Το να εντοπίζεις έστω και ένα πράγμα για το οποίο είσαι ευγνώμων είναι ήδη μεγάλη επιτυχία, και δεν έχει σημασία τι είναι αυτό. Ό,τι κι αν νιώθεις καθώς εξασκείσαι, είναι εντάξει. Αναγνώρισε τα συναισθήματά σου και επέτρεψε στον εαυτό σου να τα νιώσει χωρίς κριτική. Παρατήρησέ τα και θυμήσου τα στον επόμενο διαλογισμό σου, και ίσως διαπιστώσεις πως μπορείς πιο εύκολα να τα αφήσεις να φύγουν.

Η ευγνωμοσύνη είναι ένα δώρο που κάνεις στον εαυτό σου. Δεν χρειάζεται να είναι τέλεια, δεν χρειάζεται να είναι μεγαλειώδης. Αρκεί να είναι ειλικρινής. Και σιγά σιγά, μέρα με τη μέρα, θα δεις τη ζωή σου να φωτίζεται από μια καινούργια οπτική.