Πόσες φορές είπες «ναι» ενώ όλο σου το είναι φώναζε «όχι»; Πόσες φορές ανέλαβες κάτι που δεν ήθελες, δέχτηκες μια υποχρέωση που σε βάραινε ή κράτησες το στόμα σου κλειστό για να μη χαλάσεις την ατμόσφαιρα; Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σ’ αυτά, τότε το βιβλίο για το οποίο θα σου μιλήσουμε σήμερα μοιάζει γραμμένο ειδικά για σένα.

Ο λόγος για το «Πώς να τους λες να πάνε να γ*μηθούνε ευγενικά» της ψυχολόγου και νευροεπιστήμονα Alba Cardalda, που κυκλοφορεί στη χώρα μας από τις Εκδόσεις Key Books. Ένα βιβλίο με τίτλο που σε κάνει να χαμογελάς και περιεχόμενο που μπορεί πραγματικά να σου αλλάξει τον τρόπο που σχετίζεσαι με τους άλλους. Ο υπότιτλός του τα λέει όλα, σταμάτα να λες «ναι» σε όλους, εκτός από έναν, τον εαυτό σου.

Γιατί μας δυσκολεύουν τόσο τα όρια

Η Alba Cardalda ξεκινά από μια αλήθεια που όλοι την έχουμε ζήσει. Το να βάζουμε όρια είναι δύσκολο γιατί φοβόμαστε. Φοβόμαστε μήπως χάσουμε τη δουλειά μας, μήπως απομακρύνουμε κάποιον αγαπημένο, μήπως γελοιοποιηθούμε μπροστά στους άλλους. Κι όταν τελικά τολμήσουμε να μιλήσουμε, η ενοχή και το άγχος μας ακολουθούν σαν σκιά. Η συγγραφέας όμως το θέτει απλά. Τα όρια στις σχέσεις είναι τόσο απαραίτητα όσο οι κανόνες κυκλοφορίας, γιατί χωρίς αυτά όλα βγαίνουν εκτός ελέγχου.

Τι θα σου μάθει

Μέσα στις σελίδες του, το βιβλίο σε μαθαίνει να λες «όχι» με αυτοπεποίθηση και ενσυναίσθηση ταυτόχρονα. Να αναγνωρίζεις πότε κάποιος σε πιέζει, να διαχειρίζεσαι τις ενοχές σου και να βάζεις όρια χωρίς να απολογείσαι συνέχεια. Το πιο δυνατό του μήνυμα είναι πως κάθε φορά που λες «ναι» ενώ θέλεις να πεις «όχι», χάνεις λίγο από τον εαυτό σου, ενώ κάθε «όχι» που τολμάς σε φέρνει πιο κοντά σε αυτό που πραγματικά είσαι. Καταρρίπτει έτσι τον μύθο πως το «όχι» είναι επιθετικότητα και σου δείχνει πως, αντίθετα, είναι η ύψιστη μορφή αυτοσεβασμού.

«Πολλοί άνθρωποι νομίζουν ότι το να αφιερώνεις χρόνο και προσπάθεια στον εαυτό σου είναι εγωιστικό και πιστεύουν ότι το να ευχαριστείς και να καλύψεις τις ανάγκες των άλλων, εγκαταλείποντας τις δικές σου, σε κάνει καλύτερο άνθρωπο. Ωστόσο, δεν καταλαβαίνουν ότι μόνο όταν νιώθουν ολοκληρωμένοι μπορούν να εξελιχθούν στην καλύτερη εκδοχή του εαυτού τους, και έτσι και οι γύρω τους θα μπορούν να επωφεληθούν από αυτό. Η άμεση συνέπεια του να νιώθουμε καλά με τον εαυτό μας είναι και οι γύρω μας να νιώθουν καλά δίπλα μας.»

Το παραπάνω απόσπασμα είναι ένα από τα πολλά που θα βρεις στο βιβλίο και θα συσχετιστείς μαζί του, θέλοντας ή μη. Περιγράφονται καταστάσεις που όλες μας έχουμε ζήσει, και ίσως ζούμε και στο παρόν, καταστάσεις που μας φθείρουν χωρίς καν να το έχουμε πάρει χαμπάρι.

Γιατί θα το αγαπήσεις

Αυτό που κάνει το βιβλίο ξεχωριστό είναι ο τρόπος που είναι γραμμένο. Η συγγραφέας γράφει σαν να μιλάς με μια φίλη σου, χωρίς βαρετούς τεχνικούς όρους, μόνο με πραγματικά παραδείγματα και μια γλώσσα που σου φέρνει χαμόγελο ενώ σου μαθαίνει να προστατεύεις την ενέργειά σου. Καταφέρνει το δύσκολο, να μετατρέψει τη σύνθετη νευροεπιστήμη σ’ ένα πρακτικό, άμεσο εγχειρίδιο επιβίωσης για τη σύγχρονη γυναίκα που πνίγεται μέσα στις απαιτήσεις των άλλων. Είναι ενημερωμένο, χρήσιμο και τόσο εύκολο στην ανάγνωση, που δεν θα θέλεις να το αφήσεις από τα χέρια σου.

Κάποιες φράσεις του, μάλιστα, θα σε κάνουν να σταματήσεις και να τις ξαναδιαβάσεις.

«Οι ενοχές και ο φόβος είναι δύο βασικοί μηχανισμοί ελέγχου και χειραγώγησης. Αυτά τα εργαλεία τα χρησιμοποιούν διαχρονικά τα μέσα επικοινωνίας, οι θρησκευτικοί θεσμοί, οι σέκτες και οι κυβερνήσεις για να χειραγωγήσουν τον κόσμο με τον τρόπο που θέλουν και προς το δικό τους συμφέρον. Αυτό που τους επιτρέπει να υποτάξουν ένα λαό ή μια ομάδα ανθρώπων με αυτά τα μέσα είναι το επίπεδο της άγνοιάς του… Σε διαπροσωπικό επίπεδο ισχύει το ίδιο.»

Και μας θυμίζει πως κάθε αλλαγή θέλει χρόνο και εξάσκηση για να ριζώσει.

«Μόνο αν επαναλάβουμε συστηματικά έναν διαφορετικό τρόπο δράσης και σκέψης θα πάψει να μας φαντάζει περίεργος ή βεβιασμένος και θα γίνει φυσιολογικός και αυτόματος.»

Ήρθε λοιπόν ο καιρός να αρχίσεις να αναγνωρίζεις τα μοτίβα και να πάρεις τα ηνία του εαυτού σου, αντί να είσαι υποχείριο των άλλων.

Το ιδανικό ανάγνωσμα του καλοκαιριού

Αν υπάρχει μια εποχή που έχεις επιτέλους λίγο χώρο να σκεφτείς τον εαυτό σου, είναι το καλοκαίρι. Μακριά από τη ρουτίνα, με τον χρόνο να κυλάει πιο αργά, είναι η τέλεια στιγμή να διαβάσεις ένα βιβλίο που σε βάζει να αναρωτηθείς πόσα «ναι» έδωσες φέτος από υποχρέωση και πόσα «όχι» κράτησες μέσα σου. Γι’ αυτό και το θεωρούμε ένα από τα απόλυτα must read αναγνώσματα για φέτος το καλοκαίρι, για κάθε γυναίκα, ανεξαρτήτως ηλικίας ή στιγμής της ζωής της. Είναι από εκείνα τα βιβλία που δεν διαβάζεις απλώς, τα κρατάς και τα ξαναπιάνεις.

Ένα υπέροχο, χρήσιμο και απελευθερωτικό βιβλίο, που σου θυμίζει πως το να φροντίζεις τον εαυτό σου δεν είναι εγωισμός, είναι αυτοσεβασμός. Κάνε λοιπόν στον εαυτό σου το πιο χρήσιμο δώρο του καλοκαιριού και απόκτησέ το εδώ.