Σκέψου το λίγο. Το φιλί είναι από τα πιο γλυκά πράγματα της ζωής, κι όμως, αν το καλοεξετάσεις, είναι και λίγο περίεργη συνήθεια. Ακουμπάς το στόμα σου πάνω σε έναν άλλον άνθρωπο και αυτό σου φέρνει χαρά, πεταλούδες, ακόμη και ηρεμία. Πώς ξεκίνησε όμως αυτή η συνήθεια, και γιατί συνεχίζουμε να φιλιόμαστε με τόσο πάθος; Η επιστήμη έχει μερικές απαντήσεις που μάλλον θα σε εκπλήξουν.

Δεν φιλιούνται όλοι στον πλανήτη

Ξεκινάμε με μια ανατροπή. Το ρομαντικό φιλί δεν είναι καθολικό στο ανθρώπινο είδος. Μια μελέτη που εξέτασε 168 κουλτούρες σε όλο τον κόσμο διαπίστωσε πως το ρομαντικό ή ερωτικό φιλί συναντάται μόλις στο 46% από αυτές. Φαίνεται μάλιστα πως είναι πιο συνηθισμένο σε κοινωνίες με μεγαλύτερη κοινωνική πολυπλοκότητα και πιο έντονες κοινωνικές διαβαθμίσεις. Υπάρχει και μια ακόμη γοητευτική λεπτομέρεια. Έρευνες δείχνουν πως οι κοινωνίες όπου οι άνθρωποι φορούν περισσότερα ρούχα φιλιούνται περισσότερο, ίσως γιατί όταν όλο το σώμα είναι καλυμμένο, το πρόσωπο μένει το μόνο εκτεθειμένο σημείο, και η ανάγκη μας για επαφή δέρμα με δέρμα βρίσκει εκεί τη διέξοδό της.

Μια ιστορία χιλιάδων ετών

Οι πρώτες γραπτές αναφορές στο φιλί εντοπίζονται σε σφηνοειδείς γραφές πριν από περίπου τεσσερισήμισι χιλιάδες χρόνια, οι επιστήμονες όμως πιστεύουν πως η συνήθεια μπορεί να ξεκίνησε ακόμη και εκατό χιλιάδες χρόνια πριν. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες θεωρίες λέει πως το φιλί ξεκίνησε ως βιολογικός τρόπος να «ελέγξουμε» τη συμβατότητα του ανοσοποιητικού συστήματος ενός πιθανού συντρόφου, αφού το σάλιο περιέχει ορμόνες και γενετικές πληροφορίες που μαρτυρούν αυτή τη συμβατότητα. Με άλλα λόγια, το σώμα σου κάνει τα δικά του τεστ όσο εσύ απολαμβάνεις το φιλί.

Μια άλλη θεωρία μας πηγαίνει στους προγόνους μας τα πρωτεύοντα, όπου οι μητέρες τάιζαν τα μωρά τους με προμασημένη τροφή από στόμα σε στόμα, μια πρακτική που συναντάμε σε πολλά είδη. Τα μωρά χρησιμοποιούν φυσικά το στόμα τους για τον θηλασμό, οπότε αυτή η στοματική επαφή αγάπης και φροντίδας ίσως ήταν το φυσικό επόμενο βήμα, που με τα χρόνια εξελίχθηκε σε κάτι πολύ περισσότερο.

Τι συμβαίνει μέσα σου όταν φιλάς κάποιον

Τα χείλη είναι από τα πιο ευαίσθητα σημεία του σώματος, γι’ αυτό και το φιλί είναι ένας τρόπος να «γνωρίσεις» κάποιον πολύ πιο βαθιά απ’ όσο νομίζεις. Επειδή μάλιστα η όσφρησή μας είναι πιο αδύναμη από άλλων ειδών, το φιλί μας φέρνει αρκετά κοντά ώστε να νιώσουμε πώς αντιδρά το σώμα μας στις φερομόνες του άλλου.

Όσο για τις περίφημες ορμόνες της αγάπης, τα πράγματα είναι λίγο πιο σύνθετα απ’ ό,τι λέγεται. Η οξυτοκίνη, η ορμόνη του δεσίματος, δεν απελευθερώνεται πάντα με το φιλί. Μια μελέτη έδειξε μάλιστα πως το φιλί αύξησε την οξυτοκίνη στους άνδρες αλλά όχι στις γυναίκες. Επειδή όμως η οξυτοκίνη εκλύεται σε στιγμές όπως η αγκαλιά και το σεξ, όταν το φιλί συνδυάζεται με αυτά, το δέσιμο έρχεται πακέτο. Και ανεξάρτητα από την οξυτοκίνη, το φιλί παραμένει μια πηγή χαράς, καθώς μπορεί να απελευθερώνει άλλες «χαρούμενες» ορμόνες όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη, μειώνοντας ταυτόχρονα το στρες. Είναι επίσης ένα καθαρό σήμα έλξης και τρυφερότητας, και ένας υπέροχος τρόπος να καταλάβεις αν με κάποιον ταιριάζετε για κάτι βαθύτερο.

Το φιλί έχει και κουλτούρα

Οι συνήθειες γύρω από το φιλί διαφέρουν πολύ, όχι μόνο από χώρα σε χώρα αλλά και μέσα στην ίδια κοινωνία. Σε πιο συντηρητικούς ή θρησκευόμενους κύκλους, το φιλί μπορεί να έρχεται μόνο μετά από αρκετά ραντεβού και δέσμευση. Σ’ ένα κλαμπ ή ένα μπαρ, μπορεί να είναι απλώς μια διασκεδαστική στιγμή της βραδιάς χωρίς συνέχεια. Και για κάποιους ανθρώπους το φιλί είναι τόσο συναισθηματικά οικείο, που το κρατούν πιο προσεκτικά κι από άλλες μορφές επαφής.

Όποια κι αν είναι η δική σου κουλτούρα, ένα πράγμα δεν αλλάζει. Η συναίνεση είναι απαραίτητη. Ιδανικά ρωτάς και στο ελάχιστο βεβαιώνεσαι πως η γλώσσα του σώματος του άλλου είναι ξεκάθαρα θετική. Κι αν ο άνθρωπος απέναντί σου προέρχεται από κουλτούρα όπου το φιλί είναι λιγότερο συνηθισμένο, το «απλά το τολμάω» ίσως δεν είναι η σωστή προσέγγιση. Μια κουβέντα για τα όρια και την άνεση του καθενός πριν από κάθε σωματική οικειότητα δεν χαλάει ποτέ τη μαγεία, αντίθετα τη χτίζει.

Τα καλά και τα λιγότερο καλά για την υγεία

Το φιλί είναι δρόμος διπλής κατεύθυνσης για την υγεία μας. Από τη θετική πλευρά, το να φιλάς τον ίδιο άνθρωπο για καιρό μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό και των δύο. Έρευνα έδειξε πως τα ζευγάρια που φιλιούνται συχνά έχουν παρόμοιο στοματικό μικροβίωμα, ανταλλάσσουν δηλαδή βακτήρια και μαζί τους ανταλλάσσουν και τα καλά βακτήρια που βοηθούν στην άμυνα του οργανισμού.

Από την άλλη, με το φιλί μεταδίδονται και μικρόβια και ιοί, από τον επιχείλιο έρπητα και το κοινό κρυολόγημα μέχρι τον κορονοϊό. Η λοιμώδης μονοπυρήνωση, γνωστή και ως «η ασθένεια του φιλιού», μπορεί να σε βγάλει εκτός για εβδομάδες. Ακόμη και παθήσεις των ούλων μπορούν να μεταφερθούν με το φιλί, γι’ αυτό και η καλή στοματική υγιεινή είναι απαραίτητη, ώστε τα φιλιά σου να χαρίζουν μόνο χαρά.

Το μικρό μυστικό των ευτυχισμένων ζευγαριών

Μπορεί ένα ζευγάρι να είναι ευτυχισμένο χωρίς φιλιά; Ίσως, αλλά τα ευρήματα λένε πως το φιλί σίγουρα βοηθάει, και μάλιστα πολύ. Τα ζευγάρια που φιλιούνται πιο συχνά δηλώνουν πιο ικανοποιημένα από τη σχέση τους και το φιλί φαίνεται να επηρεάζει την ικανοποίηση από τη σχέση περισσότερο κι από το ίδιο το σεξ. Τα ζευγάρια που φιλιούνται συχνά έχουν, όπως φαίνεται, και καλύτερη ερωτική ζωή.

Και φυσικά, δεν είναι όλα τα φιλιά ερωτικά. Φιλάς τα παιδιά σου για καληνύχτα, το κατοικίδιό σου επειδή απλά είναι αξιολάτρευτο, τις φίλες σου στο μάγουλο όταν τις συναντάς. Το φιλί είναι ένας τρόπος να εκφράσεις αγάπη, όπως και η αγκαλιά.

Αν λοιπόν θες η σχέση σου να κρατήσει, ένα μικρό μυστικό με μεγάλη δύναμη είναι αυτό. Φίλα τον άνθρωπό σου όταν φεύγεις από το σπίτι, όταν γυρνάς, όταν λέτε καληνύχτα, και σε κάθε ευκαιρία που σας δίνεται. Αν το κάνεις συνήθεια, τα οφέλη θα τα απολαμβάνετε και οι δύο, κάθε μέρα. Και ειλικρινά, υπάρχει πιο γλυκιά συνήθεια από αυτή;