Βιβλιοκριτική «Το παλάτι του παγονιού»
Ηρθε η ώρα για την βιβλιοκριτική της βδομάδας και σου παρουσιάζουμε ένα ξεχωριστό βιβλίο από τις Εκδόσεις Oposito. Ένα βιβλίο που θα σε κάνει να σταματάς την ανάγνωση, να ξαναδιαβάζεις μια παράγραφο και να σκέφτεσαι τι ακριβώς μόλις συνέβη. Και κάπου εκεί κρύβεται η γοητεία του. Σε 144 σελίδες σου δίνει ένα ταξίδι απρόβλεπτο και βαθιά ανθρώπινο, που μένει μαζί σου και μετά την τελευταία σελίδα.
Η ιστορία ανοίγει με μια έντονη εικόνα. Ένας καβαλάρης περνά, ακούγεται πυροβολισμός, το σώμα πέφτει. Δεν προλαβαίνεις καν να σταθεροποιηθείς ως αναγνώστρια, γιατί αμέσως μετά όλα γλιστρούν σε μια παράξενη αίσθηση διπλής πραγματικότητας. Ο αφηγητής μοιάζει να βλέπει και να μη βλέπει, να θυμάται και να ζει ταυτόχρονα. Και τότε εμφανίζεται ο αδελφός του, ο Ντον, ζωντανός, παρών, σαν να μην συνέβη τίποτα. Από νωρίς μπαίνει και η Μαριέλα, μια γυναίκα που δεν είναι απλώς «χαρακτήρας» αλλά πληγή και σύγκρουση, κάτι που ο Ντον θέλει να ελέγξει, να ορίσει, να κρατήσει στα μέτρα του.
Όταν ξεκινά η αποστολή στο ποτάμι, το βιβλίο αποκτά ρυθμό που σε τραβάει. Δεν έχεις μπροστά σου απλώς μια ομάδα αντρών που ανεβαίνουν ένα τροπικό ποτάμι στη Γουιάνα. Έχεις ένα πλήρωμα που κουβαλά ιστορίες, σκιές και ρόλους που αλλάζουν. Οι δίδυμοι Ντα Σίλβα, ο γερο-Σόμπουργκ που ο Ντον εμπιστεύεται σαν άνθρωπο του νερού, ο ινδιάνος Άγρυπνο Μάτι που «διαβάζει» το ποτάμι σαν βιβλίο, ο Κάρολ που κουμαντάρει το κουπί σαν να είναι μουσικό όργανο, ο Κάμερον που στο δάσος γίνεται αστραπή με τα χέρια του, ο Τζένινγκς που παλεύει με τη μηχανή σαν να παλεύει με τον ίδιο του τον φόβο, και ο Γουίσροπ που μοιάζει ύποπτα με τον Ντον , σαν αντανάκλαση που δεν σου επιτρέπει να νιώσεις άνετα.
Κάπου στη διαδρομή, συνειδητοποιείς ότι αυτό το ταξίδι δεν πατάει μόνο σε χώμα και νερό. Υπάρχει μια σκηνή που σε παγώνει, γιατί μαθαίνεις ότι τα ονόματα κάποιων είναι χαραγμένα σε έναν τόπο σαν μνημείο, σαν να έχουν πεθάνει από παλιά, κι όμως συνεχίζουν να κινούνται δίπλα σου. Δεν το λέω για να σου κάνω «ανατροπή». Το λέω γιατί εκεί καταλαβαίνεις τι παιχνίδι παίζει ο συγγραφέας. Δεν σε ρωτά απλώς τι έγινε. Σε ρωτά τι σημαίνει να κουβαλάς ενοχή, τι σημαίνει να επιστρέφεις ξανά και ξανά σε μια πράξη, σε μια βία, σε μια ιστορία που δεν τελείωσε ποτέ όπως θα ήθελες.
Αυτό που με άγγιξε πιο πολύ είναι πως, κάτω από την ένταση και τη σκοτεινή ατμόσφαιρα, υπάρχει κάτι σχεδόν λυτρωτικό. Ο Ντον δεν παρουσιάζεται για να τον δικαιολογήσεις. Παρουσιάζεται για να δεις πού οδηγεί η ανάγκη για κυριαρχία. Και ο αφηγητής, όσο προχωρά, δεν περιγράφει απλώς. Καταλαβαίνει, ξεγυμνώνεται, αλλάζει. Σαν να σου δείχνει ότι η πραγματική δύναμη δεν είναι να επιβάλλεσαι. Είναι να αντέχεις να δεις τον εαυτό σου χωρίς άλλοθι.
Και μετά έρχεται το παγόνι. Δεν θα σου πω τι ακριβώς «είναι», γιατί αυτό είναι μέρος της εμπειρίας. Θα σου πω μόνο πώς το ένιωσα. Σαν μια τελική εικόνα που δεν κλείνει την ιστορία με απαντήσεις, αλλά την κλείνει με μια δυνατή αίσθηση. Με’ εκείνη τη σιωπή που μένει όταν κάτι μέσα σου μετακινήθηκε, έστω λίγο.
Στο προτείνω αν θέλεις να ξεφύγεις από τα συνηθισμένα και να διαβάσεις κάτι πραγματικά διαφορετικό, ποιητικό, αντισυμβατικό, με φράσεις που έχουν ρυθμό και βάθος. Θέλει ηρεμία και διάθεση να ακολουθήσεις το κείμενο χωρίς να απαιτείς να σου τα εξηγήσει όλα. Αν το κάνεις, σου ανταποδίδει πολλά. Είναι από εκείνες τις αναγνώσεις που σε κάνουν να σκέφτεσαι όχι μόνο την ιστορία, αλλά και τον τρόπο που κοιτάς τον κόσμο και τους ανθρώπους.
Το βιβλίο «Το παλάτι του παγονιού» μπορείς να το προμηθευτείς άμεσα από τις Εκδόσεις Oposito καθώς και από τα βιβλιοπωλεία της γειτονιάς σου.
Για περισσότερα, σε προσκαλούμε στη Λέσχη Ανάγνωσης του Little Tree Books and Coffee Athens, την Πέμπτη 19 Μαρτίου στις 18.30!