Η καθυστέρηση στην περίοδο είναι από εκείνα τα πράγματα που μπορούν να σου χαλάσουν αμέσως τη διάθεση. Αν ο κύκλος σου δεν είναι στην ώρα του, το μυαλό συχνά πηγαίνει κατευθείαν στην εγκυμοσύνη. Όμως αυτή δεν είναι η μόνη εξήγηση. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν αρκετοί λόγοι που μπορεί να επηρεάσουν τον κύκλο σου, από το άγχος και τις αλλαγές στο βάρος μέχρι ορμονικές διαταραχές και χρόνιες παθήσεις.

Η έμμηνος ρύση δεν λειτουργεί με απόλυτη ακρίβεια για όλες τις γυναίκες και αυτό είναι σημαντικό να το θυμάσαι. Παρότι πολλοί μιλούν για κύκλο 28 ημερών, το φυσιολογικό εύρος είναι ευρύτερο και συνήθως κυμαίνεται από 21 έως 35 ημέρες. Επιπλέον, υπάρχουν φάσεις στη ζωή σου όπου είναι απολύτως αναμενόμενο να υπάρχει αστάθεια, όπως στην εφηβεία όταν ξεκινά η περίοδος και αργότερα στην περιεμμηνόπαυση, δηλαδή στη μεταβατική περίοδο πριν από την εμμηνόπαυση.

Αν όμως έχεις καθυστέρηση και ξέρεις ότι δεν πρόκειται για εγκυμοσύνη, τότε αξίζει να δεις πιο προσεκτικά τι μπορεί να συμβαίνει στο σώμα σου.

Ένας από τους πιο συχνούς λόγους είναι το στρες. Το έντονο ή παρατεταμένο άγχος μπορεί να επηρεάσει τις ορμόνες σου, να αλλάξει τη ρουτίνα σου και να απορρυθμίσει ακόμη και την περιοχή του εγκεφάλου που βοηθά στη ρύθμιση του κύκλου. Όταν το σώμα σου βρίσκεται για καιρό σε κατάσταση πίεσης, είναι πολύ πιθανό να δεις αλλαγές στην περίοδο, είτε ως καθυστέρηση, είτε ως πιο ασταθή κύκλο γενικότερα. Και πολλές φορές αυτό συνοδεύεται και από άλλες αλλαγές, όπως αυξομειώσεις βάρους, κόπωση ή διαταραχές στον ύπνο.

Το χαμηλό σωματικό βάρος μπορεί επίσης να παίξει σημαντικό ρόλο. Αν έχεις χάσει βάρος απότομα ή υπερβολικά, είτε λόγω έντονης δίαιτας, είτε λόγω διαταραγμένων διατροφικών συνηθειών, ο οργανισμός σου μπορεί να μειώσει ή και να σταματήσει προσωρινά την ωορρηξία. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και όταν το σώμα καταπονείται από υπερβολική άσκηση. Πολύ απαιτητικά προγράμματα, όπως η προπόνηση αντοχής ή η ακραία γυμναστική, μπορούν να οδηγήσουν σε καθυστέρηση ή και σε διακοπή της περιόδου.

Από την άλλη πλευρά, και το αυξημένο βάρος μπορεί να επηρεάσει τον κύκλο. Όταν υπάρχει παχυσαρκία, το σώμα μπορεί να παράγει μεγαλύτερες ποσότητες οιστρογόνων και αυτή η ορμονική μεταβολή είναι δυνατό να προκαλέσει ακανόνιστη περίοδο ή ακόμη και να την αναστείλει. Αν ένας επαγγελματίας υγείας εκτιμήσει ότι το βάρος συνδέεται με τις αλλαγές στον κύκλο σου, συνήθως η προσέγγιση περιλαμβάνει σταδιακές αλλαγές στην καθημερινότητα, με καλύτερη διατροφή και κίνηση.

Ένας ακόμη συχνός λόγος είναι η αντισύλληψη. Όταν ξεκινάς ή διακόπτεις κάποια ορμονική μέθοδο, είναι φυσιολογικό να παρατηρήσεις διαφορές στον κύκλο σου. Αυτό μπορεί να συμβεί με το αντισυλληπτικό χάπι, το σπιράλ, κάποιο εμφύτευμα, δερματικά επιθέματα, ενέσεις ή τον κολπικό δακτύλιο. Με τις ορμονικές μεθόδους, η αιμορραγία που βλέπεις συχνά δεν είναι ακριβώς περίοδος όπως την ξέρεις, αλλά αιμορραγία απόσυρσης ή ενδιάμεση αιμορραγία. Ακόμη και το χάλκινο σπιράλ, παρότι δεν σταματά την ωορρηξία, μπορεί να επηρεάσει τη διάρκεια και τη σταθερότητα του κύκλου.

Σημαντικός παράγοντας είναι και ο θυρεοειδής. Όταν ο θυρεοειδής υπολειτουργεί ή υπερλειτουργεί, μπορεί να επηρεαστούν οι ορμόνες που σχετίζονται με τον κύκλο. Επειδή ο θυρεοειδής ρυθμίζει τον μεταβολισμό σου, κάθε διαταραχή στη λειτουργία του είναι δυνατό να φανεί και στην περίοδο. Το καλό είναι ότι οι περισσότερες παθήσεις του θυρεοειδούς αντιμετωπίζονται με φαρμακευτική αγωγή και σωστή ιατρική παρακολούθηση.

Μία από τις πιο γνωστές αιτίες ακανόνιστου κύκλου είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Σ’ αυτή την περίπτωση, το σώμα παράγει περισσότερα ανδρογόνα, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η ωορρηξία. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη καθυστέρηση, αραιές περιόδους ή και πλήρη απουσία κύκλου για ένα διάστημα. Συχνά συνυπάρχει και αντίσταση στην ινσουλίνη, γι’ αυτό η εικόνα δεν περιορίζεται μόνο στην περίοδο. Η αντιμετώπιση εστιάζει στη ρύθμιση των συμπτωμάτων και μπορεί να περιλαμβάνει αντισυλληπτικά ή άλλη φαρμακευτική αγωγή, ανάλογα με την περίπτωση.

Υπάρχει επίσης η πρωτοπαθής ωοθηκική ανεπάρκεια, μια κατάσταση που μπορεί να μοιάζει με πρόωρη εμμηνόπαυση. Οι περισσότερες γυναίκες μπαίνουν στην εμμηνόπαυση μεταξύ 45 και 55 ετών. Αν όμως εμφανίζονται σημάδια πιο νωρίς, κοντά στα 40 ή και πριν από αυτή την ηλικία, μπορεί να υπάρχει αυτή η διαταραχή. Αν και είναι σχετικά σπάνια, χρειάζεται διερεύνηση, γιατί μπορεί να σχετίζεται με γενετικούς ή αυτοάνοσους παράγοντες ή με άλλες αιτίες. Αν έχεις καθυστερήσεις περιόδου μαζί με άλλα συμπτώματα, είναι σημαντικό να το συζητήσεις με γιατρό.

Δεν πρέπει να ξεχνάς και τις χρόνιες παθήσεις. Ο διαβήτης, για παράδειγμα, μπορεί να επηρεάσει τον κύκλο όταν δεν ρυθμίζεται σωστά, επειδή οι μεταβολές στο σάκχαρο σχετίζονται με ορμονικές αλλαγές. Η κοιλιοκάκη είναι επίσης μια κατάσταση που μπορεί να παίξει ρόλο, καθώς η φλεγμονή και η δυσκολία απορρόφησης θρεπτικών συστατικών μπορεί να οδηγήσουν σε ακανόνιστη ή απούσα περίοδο. Υπάρχουν και άλλες παθήσεις που μπορούν να επηρεάσουν τον κύκλο, όπως το σύνδρομο Cushing, η συγγενής υπερπλασία των επινεφριδίων ή το σύνδρομο Asherman.

Το πιο σημαντικό είναι να μην αγνοείς τα σημάδια του σώματός σου. Αν η περίοδός σου φαίνεται συχνά ακανόνιστη ή έχεις χάσει έναν κύκλο χωρίς να υπάρχει εγκυμοσύνη, καλό είναι να κλείσεις ένα ραντεβού με γυναικολόγο ή άλλο επαγγελματία υγείας. Βοηθά πολύ να κρατάς σημειώσεις για το πότε έρχεται η περίοδός σου, πόσο διαρκεί και αν παρατηρείς άλλα συμπτώματα, ώστε να υπάρχει μια πιο καθαρή εικόνα για το τι μπορεί να συμβαίνει.

Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου χρειάζεται πιο άμεση ιατρική αξιολόγηση. Αν έχεις πολύ έντονη αιμορραγία, πυρετό, δυνατό πόνο, ναυτία ή εμετούς, αν η αιμορραγία διαρκεί περισσότερο από επτά ημέρες ή αν εμφανίζεις αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση, δεν πρέπει να το αφήσεις.

Κάθε σώμα έχει τον δικό του ρυθμό και κάθε κύκλος τη δική του λογική. Μια μικρή αλλαγή δεν σημαίνει πάντα ότι συμβαίνει κάτι σοβαρό. Όμως όταν η καθυστέρηση γίνεται επαναλαμβανόμενη ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, αξίζει να τη δεις με περισσότερη φροντίδα. Η περίοδός σου είναι ένας σημαντικός δείκτης της συνολικής σου υγείας και γι’ αυτό αξίζει να της δίνεις την προσοχή που της πρέπει.