Γιατί το κολύμπι κερδίζει κάθε άλλη άσκηση
Είμαστε στην καρδιά του καλοκαιριού και η θάλασσα είναι σχεδόν πάντα κοντά μας. Κι αν νομίζεις πως το κολύμπι είναι απλώς μια ευχάριστη δροσιά, μάλλον υποτιμάς πόσα σου προσφέρει. Ανάλογα με τον ρυθμό, μία ώρα κολύμβησης καίει περίπου όσες θερμίδες μία ώρα τρέξιμο, χωρίς όμως καμία από την επιβάρυνση στα οστά και τις αρθρώσεις σου. Είναι από τις λίγες μορφές άσκησης που δουλεύουν όλο το σώμα και ταυτόχρονα ξεκουράζουν το μυαλό.
Τι κερδίζει το σώμα σου
Το κολύμπι είναι μια άσκηση για όλο το σώμα κι αυτό είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του. Μπορείς να εναλλάσσεις στιλ, από το πρόσθιο και το ύπτιο μέχρι το πλάγιο, την πεταλούδα και το ελεύθερο, με το κάθε ένα να εστιάζει σε διαφορετικές μυϊκές ομάδες. Ό,τι στιλ κι αν διαλέξεις όμως, χρησιμοποιείς σχεδόν όλες τις μυϊκές ομάδες σου για να κινήσεις το σώμα σου μέσα στο νερό, με το νερό να σου προσφέρει μια ήπια, φυσική αντίσταση.
Η καρδιά και οι πνεύμονές σου το χαίρονται ιδιαίτερα. Μελέτες δείχνουν πως η κολύμβηση βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική ικανότητα και τη σύσταση του σώματος, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες ενισχύει την καρδιαγγειακή αντοχή. Οι αναπνευστικές τεχνικές που συνοδεύουν το κολύμπι, όπως το κράτημα της αναπνοής, φαίνεται να αυξάνουν την πνευμονική χωρητικότητα και να βελτιώνουν την αναπνοή. Παράλληλα, η κολύμβηση συνδέεται με χαμηλότερη αρτηριακή πίεση, χαμηλότερο σάκχαρο, μειωμένα τριγλυκερίδια και μειωμένη κακή χοληστερίνη.
Είναι επίσης εξαιρετικά αποτελεσματική στην καύση θερμίδων. Ένα άτομο περίπου εβδομήντα κιλών καίει γύρω στις διακόσιες είκοσι θερμίδες σε μισή ώρα κολύμβησης σε μέτριο ρυθμό, και μπορεί να φτάσει έως και τις τριακόσιες εβδομήντα θερμίδες στο ίδιο διάστημα με πιο έντονο ρυθμό.
Και μη ξεχνάς το μυαλό σου. Έρευνα του 2022 έδειξε πως η άσκηση στο νερό ενισχύει την ψυχική υγεία, βελτιώνοντας τη διάθεση και μειώνοντας το άγχος, με ακόμη και την ελαφριά άσκηση να κάνει διαφορά. Οι ερευνητές σημειώνουν πως χρειάζονται κι άλλες ποιοτικές μελέτες για να επιβεβαιωθούν αυτά τα ευρήματα, όμως όποια έχει βγει από τη θάλασσα ξαλαφρωμένη ξέρει ήδη τι εννοούν.
Γιατί το κολύμπι ταιριάζει σχεδόν σε όλους
Αν έχεις αρθρίτιδα, η άσκηση στο νερό είναι συχνά πολύ πιο βολική από τις ασκήσεις στο έδαφος. Το νερό κάνει τα άκρα σου ελαφριά και τα στηρίζει καθώς κινείσαι, προσφέροντας ταυτόχρονα μια απαλή αντίσταση. Το ζεστό νερό ειδικά μπορεί να είναι ιδιαίτερα ανακουφιστικό για τον πόνο.
Για τον πόνο στη μέση τα δεδομένα είναι πιο μοιρασμένα. Ανασκόπηση μελετών βρήκε κάποιες ενδείξεις πως η κολύμβηση μπορεί να επιδράσει θετικά στον πόνο στην οσφυϊκή μοίρα, χρειάζεται όμως περισσότερη έρευνα, και οι ερευνητές τονίζουν πως κάποια στιλ κολύμβησης μπορεί να επιδεινώσουν τον πόνο. Γι’ αυτό, αν έχεις πρόβλημα στη μέση, η έγκριση του γιατρού σου πριν ξεκινήσεις είναι απαραίτητη.
Η άσκηση αερόβιου τύπου μέτριας έως υψηλής έντασης, όπως το κολύμπι, φαίνεται επίσης να ωφελεί άτομα με νευρολογικές παθήσεις, ενώ μια μικρή μελέτη έδειξε πως η κολύμβηση δίνει αίσθηση δύναμης σε άτομα με άνοια και ανακουφίζει και τους ανθρώπους που τα φροντίζουν.
Στην εγκυμοσύνη, η κολύμβηση θεωρείται γενικά ασφαλής και μπορεί να βοηθήσει σε ορισμένες εκβάσεις. Κάποιες γυναίκες όμως έχουν περιορισμούς λόγω επιπλοκών, γι’ αυτό μίλα οπωσδήποτε με τον γιατρό σου πριν ξεκινήσεις οποιαδήποτε νέα άσκηση σε αυτή τη φάση.
Και για τα παιδιά είναι από τις καλύτερες επιλογές. Τα παιδιά χρειάζονται τουλάχιστον εξήντα λεπτά αερόβιας άσκησης κάθε μέρα, και το κολύμπι είναι τόσο διασκεδαστικό που δεν το νιώθουν ως γυμναστική. Μπορεί να είναι οργανωμένα μαθήματα ή μια ομάδα, αλλά και το ελεύθερο παιχνίδι στο νερό τα κινεί και σου δίνει την ευκαιρία να περάσεις χρόνο μαζί τους.
Ένα ακόμη πλεονέκτημα, το κόστος. Σε σχέση με άλλες μορφές άσκησης, η κολύμβηση είναι από τις πιο οικονομικές, ειδικά στην Ελλάδα, όπου το καλοκαίρι η θάλασσα είναι δωρεάν, ενώ πολλά δημοτικά κολυμβητήρια προσφέρουν προσιτές συνδρομές τον χειμώνα.
Πώς να ξεκινήσεις σωστά
Αν είσαι εντελώς αρχάρια, τα μαθήματα κολύμβησης αξίζουν κάθε ευρώ. Είτε ατομικά, είτε ομαδικά, θα μάθεις τα διαφορετικά στιλ, τις τεχνικές αναπνοής και μικρά μυστικά που κάνουν την προπόνησή σου πολύ πιο αποτελεσματική. Για την υπόλοιπη χρονιά, ρίξε μια ματιά στα κολυμβητήρια της περιοχής σου, πολλά γυμναστήρια και δημοτικά κέντρα προσφέρουν ώρες ελεύθερης κολύμβησης αλλά και μαθήματα υδρογυμναστικής.
Αν κολυμπάς σε πισίνα, τήρησε την βασική εθιμοτυπία. Υπάρχουν διαδρομές για αργό, μέτριο και γρήγορο ρυθμό, οπότε ρώτησε τον ναυαγοσώστη ποια ταιριάζει στον δικό σου. Όταν θέλεις να προσπεράσεις κάποια, κάν’ το από αριστερά, και όταν μπαίνεις ή βγαίνεις από το νερό απόφυγε κινήσεις που δημιουργούν κύματα και ενοχλούν τους άλλους, όπως οι βουτιές. Τα κοντά νύχια είναι επίσης μια λεπτομέρεια που εκτιμάται.
Λίγη προσοχή στην ασφάλεια
Η κολύμβηση είναι ασφαλής για τις περισσότερες από εμάς. Αν έχεις κάποιον τραυματισμό ή κάποια πάθηση, μίλα πρώτα με τον γιατρό σου. Για παράδειγμα, όσες έχουν δερματικές παθήσεις όπως η ψωρίαση μπορεί να ερεθιστούν περισσότερο από το χλωριωμένο νερό της πισίνας. Γενικά, μια συνεννόηση με τον γιατρό σου είναι πάντα καλή ιδέα πριν ξεκινήσεις οποιοδήποτε νέο πρόγραμμα άσκησης.
Κολύμπα σε σημεία που προορίζονται για κολύμβηση και, ιδανικά, εκεί όπου υπάρχει επίβλεψη ναυαγοσώστη. Αν δεν υπάρχει, μη κολυμπάς μόνη, πάρε πάντα κάποιον μαζί σου. Στη θάλασσα βάλε αντηλιακό με δείκτη τουλάχιστον δεκαπέντε, ιδανικά υψηλότερο, και απέφυγε τις ώρες από τις δέκα το πρωί έως τις τέσσερις το μεσημέρι, όταν ο ήλιος είναι στο ζενίθ του. Πίνε νερό ακόμη κι όταν δεν διψάς, γιατί μέσα στο νερό νιώθεις δροσερή αλλά αφυδατώνεσαι κανονικά. Και τα παιδιά, πάντα και χωρίς εξαίρεση, θέλουν επίβλεψη κοντά στο νερό.
Μόλις μάθεις τα βασικά, μια καλή αφετηρία είναι είκοσι έως σαράντα λεπτά κολύμβησης σε ρυθμό που κρατά τους σφυγμούς σου ανεβασμένους, με διαλείμματα όποτε τα χρειάζεσαι. Και πάνω απ’ όλα, μη ξεχνάς πως αυτή είναι η μόνη άσκηση που μπορεί να μοιάζει με διακοπές. Απόλαυσέ την.