Η πρόληψη της καρδιοπάθειας δεν ξεκινά όταν εμφανιστούν συμπτώματα. Ξεκινά πολύ νωρίτερα, στις μικρές καθημερινές σου επιλογές. Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα που πρέπει να κρατήσεις. Η καρδιοπάθεια παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, όμως σε μεγάλο βαθμό μπορεί να προληφθεί με σωστό τρόπο ζωής, έγκαιρο έλεγχο και σωστή ενημέρωση.

Αν νομίζεις ότι η καρδιά αφορά μόνο μεγαλύτερες ηλικίες ή μόνο τους άνδρες, ήρθε η στιγμή να το ξανασκεφτείς. Η πρόληψη αφορά εσένα, σήμερα, ανεξάρτητα από την ηλικία σου.

Η βάση είναι ο τρόπος ζωής σου. Η κίνηση είναι καθοριστική. Δεν χρειάζεται να γίνεις αθλήτρια. Ακόμη και το καθημερινό περπάτημα κάνει τεράστια διαφορά. Έρευνες δείχνουν ότι 7.000 έως 8.000 βήματα την ημέρα σχετίζονται με χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Αν θέλεις πιο οργανωμένη άσκηση, στόχευσε σε περίπου 150 λεπτά μέτριας έντασης δραστηριότητας την εβδομάδα, όπως περπάτημα ή ποδήλατο, ή 75 λεπτά πιο έντονης άσκησης όπως τρέξιμο ή κολύμπι.

Η διατροφή σου είναι εξίσου σημαντική. Το μεσογειακό πρότυπο διατροφής θεωρείται από τα πιο προστατευτικά για την καρδιά. Περισσότερα φρούτα και λαχανικά, όσπρια, ξηροί καρποί, ελαιόλαδο, ψάρι και δημητριακά ολικής άλεσης. Λιγότερα επεξεργασμένα τρόφιμα και κορεσμένα λιπαρά. Δεν μιλάμε για στέρηση, αλλά για ισορροπία. Μικρές αλλαγές που μπορείς να διατηρήσεις σε βάθος χρόνου.

Υπάρχουν και συνήθειες που καλό είναι να αποφύγεις. Το κάπνισμα είναι από τους πιο επιβαρυντικούς παράγοντες για την καρδιά και δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο. Όσο για το αλκοόλ, τα σύγχρονα δεδομένα δείχνουν ότι δεν προστατεύει την καρδιά όπως παλαιότερα πιστευόταν. Ο περιορισμός του ή ακόμη και η αποφυγή του αποτελεί πιο ασφαλή επιλογή για τη συνολική σου υγεία.

Το άγχος είναι ένας ακόμη αόρατος παράγοντας. Το χρόνιο στρες έχει συνδεθεί με αυξημένη φλεγμονή, υψηλότερη αρτηριακή πίεση και ανθυγιεινές συμπεριφορές όπως υπερφαγία ή έλλειψη άσκησης. Δεν μπορείς να το εξαλείψεις πλήρως, μπορείς όμως να το διαχειριστείς. Η ενσυνειδητότητα, η ψυχοθεραπεία, η άσκηση, ο ποιοτικός ύπνος και η ουσιαστική επαφή με ανθρώπους που σε στηρίζουν είναι εργαλεία που προστατεύουν και την καρδιά σου.

Ίσως αναρωτιέσαι πότε πρέπει να αρχίσεις να δίνεις σημασία στους καρδιαγγειακούς δείκτες. Η απάντηση είναι νωρίτερα από όσο νομίζεις. Από τη δεκαετία των είκοσι είναι καλό να γνωρίζεις τις βασικές σου τιμές. Χοληστερόλη, σάκχαρο, αρτηριακή πίεση, βάρος και περίμετρος μέσης είναι στοιχεία που σε βοηθούν να κατανοήσεις τον κίνδυνο και να δράσεις προληπτικά.

Η παρακολούθηση αυτών των δεικτών έχει μεγάλη αξία. Η χοληστερόλη καλό είναι να ελέγχεται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, η πίεση σε κάθε προληπτική εξέταση και το σάκχαρο πιο συχνά αν ανήκεις σε ομάδα αυξημένου κινδύνου. Μην περιμένεις συμπτώματα. Η καρδιοπάθεια συχνά εξελίσσεται σιωπηλά για χρόνια και όταν εμφανιστούν ενοχλήσεις, μπορεί ήδη να υπάρχει σημαντική βλάβη.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός σου μπορεί να προτείνει πιο εξειδικευμένο έλεγχο, όπως ειδικές απεικονιστικές εξετάσεις που ανιχνεύουν πρώιμες ενδείξεις αθηρωμάτωσης πριν εμφανιστούν συμπτώματα. Η πρόληψη είναι πάντα πιο ισχυρή όταν βασίζεται στη γνώση.

Όσον αφορά τα φάρμακα, όπως οι στατίνες που μειώνουν τη χοληστερόλη, δεν αφορούν μόνο όσες έχουν ήδη περάσει καρδιακό επεισόδιο. Σε γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο, πολύ υψηλή LDL χοληστερόλη ή ευρήματα σε εξετάσεις που δείχνουν αθηροσκλήρωση, μπορεί να αποτελούν μέρος της προληπτικής στρατηγικής. Η απόφαση βασίζεται πάντα στο συνολικό προφίλ κινδύνου και λαμβάνεται σε συνεργασία με τον γιατρό σου.

Ίσως έχεις ακούσει για συμπληρώματα όπως ιχθυέλαιο ή συνένζυμο Q10. Αν και ορισμένα μπορούν να επηρεάσουν συγκεκριμένες εργαστηριακές τιμές, τα δεδομένα δεν δείχνουν ότι μειώνουν ουσιαστικά τον κίνδυνο καρδιακών επεισοδίων. Η πραγματική προστασία προέρχεται από τις καθημερινές σου συνήθειες και, όταν χρειάζεται, από φαρμακευτική αγωγή με επιστημονική τεκμηρίωση.

Υπάρχουν ακόμη μύθοι που επιμένουν. Ότι η υψηλή χοληστερόλη δεν παίζει ρόλο. Ότι τα κορεσμένα λιπαρά δεν επηρεάζουν τον κίνδυνο. Ότι η καρδιοπάθεια αφορά μόνο άνδρες μέσης ηλικίας. Η επιστήμη είναι ξεκάθαρη. Η υψηλή πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών σχετίζεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και οι γυναίκες κάθε ηλικίας μπορούν να επηρεαστούν.

Αν έχει ήδη διαγνωστεί καρδιοπάθεια, μπορείς να τη σταθεροποιήσεις και να επιβραδύνεις την εξέλιξή της με σωστό τρόπο ζωής και φαρμακευτική αγωγή. Δεν μπορεί όμως να αναστραφεί πλήρως. Γι’ αυτό η πρόληψη είναι το ισχυρότερο όπλο σου.

Η καρδιά σου δεν ζητά δραστικές αλλαγές από τη μια μέρα στην άλλη. Ζητά συνέπεια. Λίγο περισσότερο περπάτημα. Καλύτερες διατροφικές επιλογές. Λιγότερο κάπνισμα ή καθόλου. Τακτικό έλεγχο. Φροντίδα του άγχους σου. Αυτές οι καθημερινές αποφάσεις, όταν επαναλαμβάνονται, χτίζουν προστασία.

Και το πιο σημαντικό. Η πρόληψη ξεκινά πριν υπάρξει πρόβλημα. Ξεκινά σήμερα κιόλας, για σένα.