Σου έχει τύχει ποτέ να νιώθεις ότι όλες γύρω σου τα έχουν βρει, τους στόχους τους, τις αξίες τους, τον σκοπό τους, ενώ εσύ ακόμα προσπαθείς να αποφασίσεις τι θα φας για μεσημεριανό; Μην ανησυχείς, δεν είσαι μόνη. Οι περισσότεροι από εμάς δεν τα έχουμε καθόλου ξεκαθαρισμένα. Σύμφωνα με σχετικές αναλύσεις, μόλις ένα 25% περίπου των ενηλίκων λέει ότι έχει μια ξεκάθαρη αίσθηση για το τι κάνει τη ζωή του να αξίζει, ενώ ένα άλλο 40% είτε δηλώνει ουδέτερο, είτε παραδέχεται ότι δεν ξέρει.

Το να βρεις τον σκοπό σου στη ζωή είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα κλισέ. Όταν μαθαίνεις να ζεις με νόημα, αποκτάς μια αίσθηση ελέγχου, ικανοποίησης και γαλήνης. Το να νιώθεις ότι αυτό που κάνεις αξίζει είναι ίσως ένα από τα πιο σημαντικά κλειδιά για μια ευτυχισμένη ζωή. Αυτό όμως σημαίνει κάτι διαφορετικό για την καθεμία και δεν είναι πάντα εύκολο να καταλάβεις τι πραγματικά σε κινητοποιεί. Ευτυχώς, υπάρχουν τρόποι να ανακαλύψεις την πυξίδα σου μέσα στη συχνά φουρτουνιασμένη θάλασσα της ζωής. Και κάτι ακόμα που αξίζει να κρατήσεις, πολλές φορές ο σκοπός δεν είναι κάτι που βρίσκεις, αλλά κάτι που δημιουργείς.

Τα οφέλη είναι πραγματικά και τα επιβεβαιώνουν κι έρευνες. Όσοι έχουν υψηλά επίπεδα ευημερίας, δηλαδή αίσθηση σκοπού και ελέγχου και την πεποίθηση ότι αυτό που κάνουν αξίζει, τείνουν να ζουν περισσότερο. Σε μία μελέτη, οι άνθρωποι με την πιο δυνατή αίσθηση ευημερίας είχαν 30% λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν μέσα στην περίοδο παρακολούθησης των οκτώμισι ετών. Άλλες έρευνες συνδέουν την αίσθηση του σκοπού με λιγότερα εγκεφαλικά και εμφράγματα, καλύτερο ύπνο και μειωμένο κίνδυνο άνοιας και αναπηρίας. Υπάρχει μάλιστα και μελέτη που έδειξε ότι όσοι νιώθουν πως η δουλειά τους έχει νόημα βγάζουν περισσότερα χρήματα από εκείνους που τη βιώνουν ως κενή. Με άλλα λόγια, δεν χρειάζεται να διαλέξεις ανάμεσα στην ευημερία και σε μια ζωή με νόημα. Ίσως μάλιστα ανακαλύψεις ότι όσο περισσότερο σκοπό νιώθεις, τόσο πιο πλούσια γίνεται η ζωή σου σε κάθε επίπεδο.

Φυσικά, η ανακάλυψη του σκοπού θέλει χρόνο και υπομονή, αρκετή αυτογνωσία και τη διάθεση να ακούσεις και τους άλλους. Παρακάτω θα βρεις επτά στρατηγικές που μπορούν να σε βοηθήσουν να τον φανερώσεις και να αρχίσεις να ζεις πιο ουσιαστικά.

Αν υπάρχει μία μόνο συνήθεια που αξίζει να καλλιεργήσεις στην αναζήτησή σου, αυτή είναι η προσφορά προς τους άλλους. Έρευνες έχουν δείξει ότι η ευτυχία και το νόημα δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα. Η ευτυχία συνδέεται περισσότερο με το να παίρνεις, ενώ το νόημα με το να δίνεις. Όσοι δίνουν περισσότερο απ’ όσο παίρνουν αναφέρουν συχνότερα ότι νιώθουν τη ζωή τους γεμάτη σκοπό. Η προσφορά μπορεί να πάρει πολλές μορφές, από εθελοντισμό σ’ έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό και δωρεές σε σκοπούς που σε αγγίζουν, μέχρι απλές καθημερινές πράξεις καλοσύνης. Είτε αποφασίσεις να σερβίρεις φαγητό σε ένα συσσίτιο δυο Σάββατα τον μήνα, είτε να πηγαίνεις την ηλικιωμένη γειτόνισσά σου για ψώνια μία φορά την εβδομάδα, το να κάνεις κάτι όμορφο για κάποιον άλλον σε κάνει να νιώθεις ότι η ζωή σου έχει αξία.

Μερικές φορές είναι δύσκολο να αναγνωρίσεις κι εσύ η ίδια τα πράγματα που σε παθιάζουν, γιατί έχουν γίνει τόσο φυσικό κομμάτι της ζωής σου που δεν συνειδητοποιείς πόσο σημαντικά είναι. Εδώ μπορούν να σε βοηθήσουν οι γύρω σου. Πιθανότατα ήδη δείχνεις το πάθος και τον σκοπό σου χωρίς καν να το καταλαβαίνεις. Ρώτησε λοιπόν τους ανθρώπους σου τι τους θυμίζεις ή τι σκέφτονται όταν έρχεσαι στο μυαλό τους. Κράτησε σημειώσεις όταν κάποιος σου κάνει ένα κομπλιμέντο ή μια παρατήρηση για εσένα και ψάξε για μοτίβα. Είτε σε βλέπουν ως υπέροχη παρέα που ξέρει να ψυχαγωγεί, είτε λένε ότι έχεις πάθος με τη φροντίδα των ηλικιωμένων, ακούγοντας τι παρατηρούν οι άλλοι ίσως επιβεβαιώσεις πάθη που ήδη καλλιεργείς.

Λένε πως γίνεσαι η παρέα που κρατάς και κάποια αλήθεια υπάρχει σ’ αυτό. Σκέψου τι μοιράζεσαι με τους ανθρώπους που εσύ επιλέγεις να έχεις δίπλα σου, όχι τους συναδέλφους ή τους συγγενείς που νιώθεις υποχρεωμένη να βλέπεις, αλλά εκείνους που διαλέγεις ελεύθερα. Αν γύρω σου υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν θετικές αλλαγές, θα αντλήσεις έμπνευση από εκείνους. Αν, αντίθετα, σε περιτριγυρίζουν αρνητικοί άνθρωποι που σε ρίχνουν, ίσως ήρθε η ώρα για κάποιες αλλαγές. Είναι δύσκολο να νιώσεις πάθος και σκοπό όταν δίπλα σου βρίσκονται άτομα που δεν ενδιαφέρονται να προσφέρουν κάτι θετικό.

Είναι εύκολο να χαζεύεις τα social media όσο περιμένεις μόνη στο μετρό ή σ’ ένα μπαρ μέχρι να έρθει η φίλη σου. Αντιστάσου όμως σε αυτή την παρόρμηση και μίλησε με τους ανθρώπους γύρω σου. Ρώτησέ τους αν ασχολούνται με κάποιο πρότζεκτ, τι τους αρέσει να κάνουν στον ελεύθερο χρόνο τους ή αν στηρίζουν κάποιον σκοπό. Ακόμη κι αν στην αρχή φαίνεται λίγο αμήχανο να ανοίξεις κουβέντα με αγνώστους, το να μιλάς με ανθρώπους έξω από τον στενό σου κύκλο μπορεί να σου ανοίξει τα μάτια σε δραστηριότητες, σκοπούς ή ευκαιρίες καριέρας που ούτε καν φανταζόσουν ότι υπάρχουν. Έτσι ίσως ανακαλύψεις νέα πράγματα να εξερευνήσεις ή νέα μέρη να επισκεφτείς, που μπορεί να αποδειχθούν το κλειδί για να βρεις τον σκοπό σου.

Υπάρχει κάποιο θέμα για το οποίο γράφεις συνέχεια στα social media; Μοιράζεσαι τακτικά άρθρα για το περιβάλλον ή για κοινωνικά ζητήματα; Έχεις στο Instagram φωτογραφίες όπου κάνεις ξανά και ξανά την ίδια δραστηριότητα, όπως κηπουρική ή χορό; Σκέψου ποιες κουβέντες απολαμβάνεις περισσότερο όταν συναντάς κόσμο από κοντά. Σου αρέσει να μιλάς για ιστορία ή προτιμάς να μοιράζεσαι τα κόλπα εξοικονόμησης που μόλις ανακάλυψες; Αυτά που σε ευχαριστεί να συζητάς και να μοιράζεσαι ίσως φανερώνουν ακριβώς τα πράγματα που σου δίνουν σκοπό στη ζωή.

Πολλοί άνθρωποι έχουν τους δικούς τους αγαπημένους σκοπούς, που συχνά γεννιούνται από μια αδικία του κόσμου. Υπάρχει κάτι που σε στενοχωρεί τόσο βαθιά που σε αγγίζει μέχρι το μεδούλι; Μπορεί να είναι η προστασία των ζώων, ένα ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή η παιδική παχυσαρκία. Ίσως η σκέψη ηλικιωμένων που περνούν τις γιορτές μόνοι σού φέρνει δάκρυα ή πιστεύεις ότι όσοι παλεύουν με εξαρτήσεις χρειάζονται περισσότερες ευκαιρίες αποκατάστασης. Οι οργανώσεις υπάρχουν και χρειάζονται τη βοήθειά σου. Δεν χρειάζεται απαραίτητα να αφιερωθείς ολοκληρωτικά. Ίσως η καριέρα σου σου επιτρέπει να στηρίξεις οικονομικά έναν σκοπό που αγαπάς ή ίσως μπορείς να προσφέρεις χρόνο αντί για χρήματα σε κάτι στο οποίο πιστεύεις.

Από την άλλη πλευρά, το να σκεφτείς απλώς τι αγαπάς πραγματικά να κάνεις μπορεί κι αυτό να σε οδηγήσει στον σκοπό σου. Λατρεύεις το μουσικό θέατρο; Ίσως οι ικανότητές σου αξιοποιηθούν ιδανικά φέρνοντας ζωντανές παραστάσεις σε παιδιά που έχουν ανάγκη την επαφή με την τέχνη. Σου φαίνεται διασκεδαστική η ανάλυση δεδομένων; Αμέτρητες ομάδες θα θεωρούσαν αυτή την ικανότητα ανεκτίμητη. Σκέψου ποιες δεξιότητες, ταλέντα και πάθη έχεις και ύστερα δοκίμασε να φανταστείς πώς θα μπορούσες να τα μετατρέψεις σε κάτι ουσιαστικό για εσένα.

Και πώς θα καταλάβεις ότι έχεις βρει τον σκοπό της ζωής σου; Η αλήθεια είναι ότι η ανακάλυψη του σκοπού δεν γίνεται σε λίγες μέρες, εβδομάδες ή μήνες. Μπορεί να είναι ένα ταξίδι ζωής που το κάνεις ένα βήμα τη φορά. Όπως και η ίδια η έννοια του σκοπού, έτσι κι η απάντηση είναι υποκειμενική, και τα σημάδια είναι τόσα όσοι και οι άνθρωποι. Μπορεί να νιώσεις ότι συνδέεσαι απόλυτα με τον κόσμο γύρω σου και ξέρεις τη θέση σου σε αυτόν. Μπορεί να βρεις το νόημά σου στην πίστη ή σε μια δυνατή σύνδεση με τους άλλους. Ίσως είναι το συναίσθημα που γεννιέται από πράξεις που ωφελούν τους γύρω σου, όπως ο εθελοντισμός. Καλό είναι επίσης να ξέρεις ότι ο σκοπός σου μπορεί να αλλάξει με τον καιρό. Ίσως κάποτε αγαπούσες να δουλεύεις με ζώα, ενώ τώρα θες να ενώσεις τις δυνάμεις σου μ’ έναν σκοπό που παλεύει κατά της εκμετάλλευσης ανθρώπων. Ή ίσως θες και τα δύο, ανήκοντας στις τυχερές που βρίσκουν περισσότερους από έναν σκοπούς να κινητοποιούν τη ζωή τους.

Στην τελική μάλλον έχεις βρει τον σκοπό σου όταν σταματάς να αναρωτιέσαι γι’ αυτόν. Μέχρι να φτάσεις εκεί, κάνε υπομονή με τον εαυτό σου και θυμήσου ότι κάθε μικρό βήμα μετράει. Ο σκοπός δεν περιμένει κάπου έτοιμος για να τον ανακαλύψεις, χτίζεται σιγά σιγά μέσα από τις επιλογές, τις σχέσεις και τις πράξεις σου.