Ως γονείς θέλουμε τα παιδιά μας να είναι χαρούμενα κι ευτυχισμένα. Να έχουν αυτοπεποίθηση και να αποκτούν σιγά σιγά την ανεξαρτησία που τους αρμόζει ανάλογα με την ηλικία τους. Πρέπει όμως να θυμόμαστε ότι ανεξάρτητα από την συμπεριφορά τους, όσο υπεύθυνα και αν φέρονται, εξακολουθούν να είναι παιδιά.

Ο ρόλος του γονιού μερικές φορές είναι δύσκολος κι απαιτητικός, ειδικά όταν πρέπει να θέσει όρια, όρια που είναι όμως απαραίτητα για την ψυχοσωματική ανάπτυξη των παιδιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα παιδιά μπορεί να χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη, να έχουν κουραστεί ψυχικά και να θέλουν μια μικρή βοήθεια για να ξαναβρούν τη διάθεσή τους.

Πολλοί γονείς παρατηρούν σημάδια συναισθηματικής δυσφορίας στα παιδιά τους τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα και ανησυχούν για την ψυχική υγεία των παιδιών τους. Ο ψυχικός κόσμος των παιδιών επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, με το σχολικό τους περιβάλλον να παίζει πρωταρχικό ρόλο. Τυχόν παρεξηγήσεις, οι φιλίες τους και η πανδημία είναι μερικοί ακόμα παράγοντες που συμβάλλουν στη μεταβολή του ψυχικού τους κόσμου.

Η ηλικία των παιδιών είναι ανεξάρτητος παράγοντας, καθώς ακόμα και μικρά παιδιά μπορεί να αισθάνονται άγχος και να έχουν προβλήματα. Οι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν ένα παιδί να έχει ψυχολογικά προβλήματα είναι πολλοί. Το πιο σημαντικό είναι ως γονιός να αναγνωρίσεις τα σημάδια και να βρεις τον κατάλληλο τρόπο να προσφέρεις στο παιδί σου τη βοήθεια που χρειάζεται.

Τι μπορεί να προκαλεί άγχος στο παιδί σου;

Η όλη κατάσταση της πανδημίας

Ας μην ξεχνάμε ότι τα τελευταία χρόνια δημιουργήθηκαν καταστάσεις πρωτόγνωρες για όλους, πόσο μάλλον για τα παιδιά. Ως ενήλικας θεωρείται πιο εύκολο να ακολουθήσεις κανόνες, να υπακούσεις σε εντολές και να καταλάβεις κάποια γεγονότα.

Για τα παιδιά όμως όλα είναι διαφορετικά. Σ’ ένα μεταβαλλόμενο κόσμο όταν αλλάζουν οι σταθερές τους απότομα και αυταρχικά τα αποτελέσματα δεν είναι πάντα καλά. Τα παιδιά μπορεί να αγχωθούν και να εκδηλώσουν συμπεριφορές που προβληματίζουν. Ακόμα και τώρα, που τα πράγματα έχουν αρχίσει να επανέρχονται στα φυσιολογικά, το άγχος παραμένει και πολλές φορές είναι έκδηλο στην καθημερινότητα των παιδιών.

Το σχολικό περιβάλλον

Το σχολείο είναι το μέρος που τα παιδιά περνάνε τις περισσότερες ώρες της ημέρας τους, μετά το σπίτι τους. Και είναι λογικό να επηρεάζονται πολύ από το σχολικό τους περιβάλλον και από πράγματα που συμβαίνουν εκεί. Η αλλαγή από τη διαδικτυακή εκπαίδευση στις τάξεις, προκάλεσε επιπλέον άγχος σε πολλούς μαθητές όλων των βαθμίδων. Ειδικά σε παιδιά, λίγο πιο συνεσταλμένα ή σε κάποια που προτιμούσαν την ασφάλεια του σπιτιού της από το σχολικές αίθουσες.

Η καθιέρωση μιας καθημερινής ρουτίνας μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά σου, όταν ξέρουν τι να περιμένουν, έχουν λιγότερο άγχος για το τι θα ακολουθήσει. Πολλά παιδιά, ειδικά εκείνα που ήταν νήπια ή πρωτάκια, στην αρχή της πανδημίας, έχουν συνηθίσει αλλιώς και είναι δύσκολο να ενταχθούν σε μια διαφορετική πραγματικότητα.

Δώσε τους τη δυνατότητα να λύνουν τα προβλήματά τους μόνα τους. Εφοδίασέ τα με στρατηγικές και ιδέες για το πως μπορεί να λύσουν το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν και ενθάρρυνέ τα να επιλέξουν τη λύση που θέλουν να δοκιμάσουν.

Οι ανησυχίες των ενηλίκων

Όσο περισσότερα καταλαβαίνουμε για την ψυχική υγεία των παιδιών, τόσο περισσότερο συνειδητοποιούμε ότι οι λεγόμενες «ανησυχίες των ενηλίκων» (αύξηση του κόστους ζωής, πολιτικές αναταραχές κ.λπ. κ.λπ.) έχουν τεράστιο αντίκτυπο και στα μικρότερα μέλη των οικογενειών μας.

Τα ζητήματα που επηρεάζουν τους γονείς έχουν επίδραση και στα παιδιά. Αν ο γονιός είναι αγχωμένος, τα παιδιά θα το καταλάβουν αυτό. Όπως για παράδειγμα η αύξηση της τιμής της βενζίνης, μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά παιδιών και εφήβων, με τη μείωση των μετακινήσεών τους λόγω κόστους. Η συμπεριφορά μας ως γονείς επηρεάζει τα παιδιά μας ακόμα και όταν δεν το καταλαβαίνουμε.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη να νιώθουν ότι τα ακούς και ότι επικυρώνεις τις πράξεις και τις επιλογές τους, οπότε ακόμη και αν πιστεύεις ότι τα συναισθήματά τους είναι παράλογα ή υπερβολικά, είναι σημαντικό να αναγνωρίσεις πώς νιώθουν. Αντί να λες, «Μην ανησυχείς γι’ αυτό», χρησιμοποίησε την έκφραση, «Ξέρω ότι ανησυχείς πραγματικά γι’ αυτό το ζήτημα».

Η εκπαίδευση του παιδιού σου σχετικά με το άγχος το βοηθά να μάθει να αναγνωρίζει τα σωματικά και συναισθηματικά συμπτώματα που βιώνει. Και το να μοντελοποιεί υγιείς δεξιότητες αντιμετώπισης, όπως η άσκηση, η ενασχόληση με κάτι δημιουργικό ή η συζήτηση για τα συναισθήματά του, το εφοδιάζει με κρίσιμα εργαλεία για το υπόλοιπο της ζωής του.

Μάθε να βάζεις σε προτεραιότητα όμως και τη δική σου ψυχική υγεία. Αντιμετωπίζοντας τις δικές σου ανησυχίες και φοβίες θα σε βοηθήσει να διαχειριστείς καλύτερα και τα άγχη των παιδιών σου. Να γνωρίζεις ότι με το να προσπαθείς να αποφύγεις κάτι, θα επιδεινώσει το άγχος του παιδιού.

Με το να επιτρέπεις στο παιδί σου να μείνει στο σπίτι για να αποφύγει να κάνει μια παρουσίαση μπροστά στην τάξη του για παράδειγμα, προσφέρει μόνο προσωρινή ανακούφιση, δεν λύνει τίποτα. Είναι καλύτερα να πάει στο σχολείο και να αντιμετωπίσει τον φόβο του με κάποια επιπλέον υποστήριξη από σένα και με μεθόδους αντιμετώπισης του άγχους. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα, όχι να προσπαθούν να τα αποφύγουν.

Δίνοντάς τους απλόχερα την αγάπη και την υποστήριξή σου και ενισχύοντας την ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ σας μπορείς να προσφέρεις ουσιαστική βοήθεια στα παιδιά σου.

Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας λοιπόν η σημερινή, για κάποιους όχι και μια τόσο συνηθισμένη μέρα. Ενημερώσου, διάβασε και μάθε πως μπορείς να αντιμετωπίσεις τυχόν προβλήματα ψυχικής υγείας στα παιδιά σου και όχι μόνο!

Πηγή: Ann & Robert H. Lurie Children’s Hospital of Chicago