Υπάρχουν αλλαγές στο σώμα σου που μπορεί να μοιάζουν αθώες, τόσο μικρές που σχεδόν δεν τις προσέχεις. Ένα χέρι που τρέμει ελαφρά, ο γραφικός σου χαρακτήρας που μικραίνει, ή μια δυσκολία στον ύπνο που δεν υπήρχε πριν. Αυτά τα σημάδια μπορεί να μην σημαίνουν τίποτα. Αλλά μπορεί και να είναι τα πρώτα μηνύματα που σου στέλνει το σώμα σου για τη νόσο του Πάρκινσον. Και αυτό αξίζει να το ξέρεις.

Η νόσος του Πάρκινσον είναι μια νευρολογική διαταραχή κίνησης που επηρεάζει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους παγκοσμίως. Ξεκινά στα εγκεφαλικά κύτταρα που ονομάζονται νευρώνες και ελέγχουν την κίνηση. Αυτοί οι νευρώνες παράγουν μια ουσία που λέγεται ντοπαμίνη, και η νόσος εμφανίζεται όταν συγκεκριμένοι νευρώνες πεθαίνουν και τα επίπεδα ντοπαμίνης στον εγκέφαλο μειώνονται. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι αυτή η έλλειψη ντοπαμίνης προκαλεί τα συμπτώματα που επηρεάζουν τον τρόπο που κινείσαι. Τα πρώιμα σημάδια μπορεί να είναι εύκολο να σου ξεφύγουν, ειδικά αν εμφανίζονται σποραδικά. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να τα γνωρίζεις.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και λιγότερο γνωστά πρώιμα σημάδια είναι η αλλαγή στον γραφικό σου χαρακτήρα. Η ιατρική ορολογία γι’ αυτό είναι «μικρογραφία». Αν παρατηρήσεις ότι τα γράμματά σου γίνονται πιο μικρά, πιο σφιγμένα και οι λέξεις κολλάνε μεταξύ τους, αυτό μπορεί να σχετίζεται με αλλαγές στον εγκέφαλο που επηρεάζουν τον έλεγχο της κίνησης. Κάποιος μπορεί να ξεκινά γράφοντας στο μέγεθος που θέλει, αλλά μετά από λίγα λεπτά, καθώς χαλαρώνει, ο γραφικός χαρακτήρας γίνεται σταδιακά μικρότερος. Αυτή η αλλαγή μπορεί να φαίνεται ασήμαντη, αλλά αξίζει την προσοχή σου.

Το τρέμουλο είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο σύμπτωμα που συνδέεται με τη νόσο του Πάρκινσον. Ένα ελαφρύ τρέμουλο σε ένα δάχτυλο, στο χέρι ή στο πόδι είναι κάτι που στα πρώτα στάδια συνήθως το παρατηρεί μόνο το ίδιο το άτομο που το βιώνει. Με τον καιρό όμως, το τρέμουλο γίνεται πιο έντονο και αρχίζουν να το προσέχουν και οι γύρω. Συνήθως είναι πιο εμφανές σε κατάσταση ηρεμίας, δηλαδή όταν δεν χρησιμοποιείς ενεργά το μέλος που τρέμει.

Τα προβλήματα ύπνου είναι ένα ακόμα πρώιμο σημάδι που πολλοί αγνοούν. Η νόσος του Πάρκινσον συνδέεται με πολλά διαφορετικά είδη διαταραχών ύπνου, όπως η αϋπνία, τα ζωντανά όνειρα και η δυσκολία στη ρύθμιση του ωραρίου ύπνου. Επίσης, το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, που προκαλεί μια επιτακτική ανάγκη να κινείς τα πόδια σου ειδικά τη στιγμή που πας να κοιμηθείς, είναι πιο συχνό σε άτομα με Πάρκινσον. Αν τελευταία αντιμετωπίζεις νέα προβλήματα ύπνου που δεν μπορείς να εξηγήσεις, μπορεί να αξίζει να το ψάξεις λίγο παραπάνω.

Η δυσκαμψία και η αργή κίνηση, που στην ιατρική ορολογία ονομάζεται βραδυκινησία, εμφανίζονται νωρίς στη νόσο. Η νόσος του Πάρκινσον επηρεάζει κυρίως ενήλικες ηλικίας 60 ετών και άνω. Μπορεί να νιώθεις λίγο πιασμένη και αργή τα πρωινά, κάτι που είναι φυσιολογικό σε αυτή τη φάση της ζωής. Η διαφορά με τη νόσο του Πάρκινσον είναι ότι αυτή η αίσθηση δεν φεύγει καθώς σηκώνεσαι και ξεκινάς τη μέρα σου. Προκαλείται από τη φθορά νευρώνων του εγκεφάλου που βοηθούν στον έλεγχο της κίνησης. Σταδιακά μπορεί να παρατηρήσεις σπαστικές κινήσεις, ένα πιο ασυντόνιστο μοτίβο κίνησης και τελικά το χαρακτηριστικό «σέρνοντας» βάδισμα. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό είναι το αργό περπάτημα που ξαφνικά επιταχύνεται με γρήγορα, μικρά βήματα.

Οι αλλαγές στη φωνή είναι κάτι ακόμα που μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Ίσως γνωρίζεις ότι σε προχωρημένα στάδια της νόσου η ομιλία γίνεται παραπαιστική, αλλά στα πρώτα στάδια οι αλλαγές είναι πολύ πιο λεπτές. Η άρθρωση παραμένει καθαρή, αλλά το άτομο μπορεί να αρχίσει να μιλά πιο σιγά χωρίς να το συνειδητοποιεί, με χαμηλό τόνο, βραχνή φωνή ή χωρίς τόνους στη φωνή. Η νόσος του Πάρκινσον μπορεί επίσης να κάνει κάποιον να μιλά πολύ γρήγορα.

Ένα ακόμα σημάδι που συχνά παρεξηγείται είναι η αλλαγή στην έκφραση του προσώπου. Η νόσος μπορεί να επηρεάσει τις φυσικές εκφράσεις του προσώπου, δημιουργώντας αυτό που ονομάζεται «μάσκα» ή υπομιμία. Πρόκειται για ένα κενό, σοβαρό βλέμμα που παραμένει ακόμα και σε στιγμές χαλάρωσης ή αστείας κουβέντας. Τα άτομα με νόσο Πάρκινσον τείνουν επίσης να ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους λιγότερο συχνά. Η νόσος επηρεάζει τόσο τα συναισθήματα όσο και τις εκφράσεις. Τα περισσότερα άτομα νιώθουν λιγότερο συναισθηματικά και είναι λιγότερο εκφραστικά τον περισσότερο καιρό, αν και μερικές φορές μπορεί να εκφράσουν συναισθήματα δυσανάλογα με την κατάσταση, γελώντας ή κλαίγοντας με υπερβολικό τρόπο.

Τέλος, η αλλαγή στη στάση του σώματος μπορεί να είναι ένα πρώιμο σημάδι, αν και πολλοί τη συνδέουν μόνο με τα μεταγενέστερα στάδια. Μια κυρτή στάση, σαν να γέρνεις ή να σκύβεις προς τα εμπρός, μπορεί να οφείλεται σε απώλεια συντονισμού και ισορροπίας. Στην αρχή οι αλλαγές είναι μικρές και σταδιακά επιδεινώνονται. Μπορεί να ισιώσεις την πλάτη σου συνειδητά, αλλά μόλις χαλαρώσεις, η κυρτή στάση επανέρχεται. Μερικές φορές αυτή η στάση μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι το άτομο πρόκειται να πέσει.

Αν κάτι από αυτά σου θυμίζει τον εαυτό σου ή κάποιο αγαπημένο σου πρόσωπο, μην πανικοβάλλεσαι, αλλά μην το αγνοήσεις κιόλας. Η νόσος του Πάρκινσον είναι μια σοβαρή και χρόνια πάθηση, αλλά η θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική όταν η νόσος εντοπίζεται στα πρώτα της στάδια. Η διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη, γιατί πολλά από τα πρώιμα σημάδια μοιάζουν με εκείνα άλλων καταστάσεων. Εσύ όμως γνωρίζεις το σώμα σου καλύτερα από οποιονδήποτε. Αν κάτι δεν σου φαίνεται σωστό στη σωματική σου κίνηση ή στη συμπεριφορά σου, μίλησε σ’ έναν γιατρό. Η έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.