Το να έχει κανείς σύντροφο, καλώς ή κακώς, ήταν ένα από τα πρότυπα που οι περισσότεροι άνθρωποι ήθελαν να επιτύχουν, σαν να επρόκειτο για ένδειξη κύρους ή κοινωνικής επιτυχίας. Αλλά οι εποχές αλλάζουν. Το να είσαι μόνη πλέον δεν θεωρείται απλώς μια φάση, αλλά μια επιλογή. Επίσης, αν είσαι σε μια σχέση, η επιτυχία είναι στο να έχεις μια υγιή σχέση, όχι απλά μια σχέση.

Όταν πρόκειται για την επιλογή συντρόφου, η επιτυχία δεν είναι πλέον απλώς θέμα συναναστροφής και συντροφικότητας, αλλά ικανότητας δημιουργίας ενός ποιοτικού δεσμού. Πρέπει να δίνεις όλο και μεγαλύτερη βαρύτητα στην ψυχική σου υγεία και να απομακρύνεσαι από ό,τι αντιλαμβάνεσαι ως «τοξικό».

Οι υγιείς σχέσεις, εκτός από τις ερωτικές, επεκτείνονται και στις φιλίες, στην οικογένεια και στο εργασιακό περιβάλλον. Μαθαίνεις να απομακρύνεσαι απ’ ότι θεωρείς τοξικό για σένα, βάζοντας προτεραιότητα τον εαυτό σου και όχι τους άλλους.

Αν και στα ζευγάρια, ο μύθος της ρομαντικής αγάπης ακόμα καλά κρατεί. Δεν είναι λίγοι αυτοί που ψάχνουν τον ιδανικό, τέλειο σύντροφο, λες και οι ίδιοι είναι ιδανικοί και τέλειοι. Αντί να αντιληφθούν τα μειονεκτήματά τους ή τα στοιχεία του χαρακτήρα τους που θα δέχονταν κάποια βελτίωση, απλά απαιτούν από τους άλλους να τα κάνουν όλα με τον δικό τους τρόπο ώστε να τους ικανοποιούν. Καμουφλάρουν την τοξικότητά τους ως αγάπη και ρομαντισμό προς τον σύντροφό τους για να πετύχουν τους στόχους τους.

Αν έχεις αμφιβολίες για τη σχέση σου και τον σύντροφό σου, μπορείς να συμβουλευτείς έναν ειδικό ώστε να σε βοηθήσει να εντοπίσεις αν υπάρχουν τοξικές συμπεριφορές στη σχέση σου, να αξιολογήσεις αν είναι δυνατόν να δουλέψεις για τη σχέση αυτή ή αν ήρθε ο καιρός να αναζητήσεις την αγάπη αλλού. Τα διαζύγια και οι χωρισμοί έχουν αυξηθεί δραματικά άλλωστε τα τελευταία έτη.

Τι θεωρείται υγιής σχέση;

Μια ήρεμη, σταθερή σχέση χτισμένη σε γερά θεμέλια. Δηλαδή, μια σχέση που έχει αφιερώσει χρόνο στη δημιουργία διαλόγων, χώρων επικοινωνίας, εμπιστοσύνης, σεβασμού, εν ολίγοις, μιας σχέση της οποίας τα μέλη είναι μια ομάδα όχι μόνο στις καλές αλλά και στις κακές στιγμές.

Μια σχέση είναι υγιής όχι επειδή δεν υπάρχουν συγκρούσεις, είναι υγιής επειδή οι συγκρούσεις που προκύπτουν είναι μια ευκαιρία για τη σχέση αυτή να εξελιχθεί. Η εμπιστοσύνη, ο σεβασμός και η επικοινωνία είναι τρία βασικά στοιχεία για την ανάπτυξη υγιών σχέσεων. Η δημιουργία μιας ατμόσφαιρας ή ενός πλαισίου μέσα στο οποίο αισθάνεται κανείς ασφαλής και ήρεμος.

Κάτι που φαίνεται απλό, αλλά που τελικά αποδεικνύεται ότι δεν είναι τόσο απλό είναι το θέμα της εμπιστοσύνης. Η εμπιστοσύνη δεν είναι κάτι που κερδίζεται ξαφνικά αλλά κάτι που χτίζεται με τον καιρό, και φυσικά είναι κάτι μεταβλητό, όσο δύσκολα κερδίζεται τόσο εύκολα χάνεται. Οι σχέσεις απαιτούν προσπάθεια, καθημερινή εργασία τόσο με τον εαυτό σου όσο και με τον σύντροφό σου. Θέλει προσπάθεια για να διατηρήσεις τη σχέση σου ζωντανή.

Οι άνθρωποι εξακολουθούν να επιθυμούν να είναι ζευγάρια, αλλά με διαφορετικό τρόπο από τις προηγούμενες γενιές. Η κουλτούρα της αγάπης, η «ουτοπία της ρομαντικής αγάπης», είναι ακόμη παρούσα, αλλά συνυπάρχει με άλλους τύπους αγάπης, όπως η ατομικιστική αγάπη, η ψηφιακή αγάπη ακόμη κι η λεγόμενη fast love, η οποία προσδιορίζει την αγάπη ως αντικείμενο κατανάλωσης.

Παρόλη την ποικιλομορφία ένα κοινό σημείο μεταξύ τους είναι οι ιδιωτικές συμφωνίες που κάνουν οι σύντροφοι μεταξύ τους. Όταν δηλαδή το ζευγάρι καθορίζει το είδος της σχέσης που πρόκειται να έχει, ποιοι θα είναι οι κανόνες της ιδιωτικής τους ζωής και η ύπαρξη ή μη «κόκκινων γραμμών» στη σχέση αυτή. Δεν είναι λίγοι αυτοί που επιλέγουν να ζουν σε συμβατικές σχέσεις, είτε για κοινωνικούς είτε για οικονομικούς λόγους.

Αν και οι σχέσεις έχουν αλλάξει πολύ τα τελευταία χρόνια, στην πραγματικότητα οι περισσότεροι προσπαθούν να αποδομήσουν την ιδέα της ρομαντικής αγάπης. Μια ιδέα με την οποία μεγάλωσαν πολλές γενιές.

Γενικά είναι πολύ δύσκολο για κάποιον τρίτο να κρίνει μια σχέση, καθώς κάθε σχέση είναι διαφορετική και οι συμφωνίες που τυχόν έχουν γίνει μεταξύ του ζευγαριού δεν είναι γνωστές σε άλλους. Η αρχή μιας σχέσης είναι σημαντική καθώς τα θεμέλια που βάζεις στην αρχή μιας σχέσης είναι σημαντικά αλλά είναι επίσης δυνατόν να βελτιώσεις μια σχέση που έχεις ήδη.

Με εξαίρεση περιπτώσεις σαφής ψυχολογικής ή σωματικής βίας, άλλες πιο ήπιες τοξικές συμπεριφορές είναι δύσκολο να αναγνωριστούν. Αν έχεις εντοπίσει τοξική συμπεριφορά στον σύντροφό σου, είναι σημαντικό να καταλάβεις τι κρύβεται πίσω από αυτήν την συμπεριφορά (σκέψεις, πεποιθήσεις, αξίες) ώστε να ξέρεις πώς να την αντιμετωπίσεις.

Σημαντικό είναι επίσης το χρονικό διάστημα που βρίσκεσαι σε μία τοξική σχέση. Αν για παράδειγμα αυτό συμβαίνει σ’ όλη σου τη ζωή και αυτές οι συμπεριφορές ανατροφοδοτούνται και υπάρχουν παράγοντες που τις συντηρούν, είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγεις απ’ αυτές.

Αν ο σύντροφός σου ελέγχει τις κινήσεις σου, με ποιον μιλάς και με ποιον βγαίνεις, θέλει να έχει τον έλεγχο των οικονομικών σου ή γενικά παρεμβαίνει στις σχέσεις σου, είτε τις κοινωνικές είτε τις επαγγελματικές, τότε αυτά αποτελούν σημάδια τοξικότητας στη σχέση σας. Στο χέρι σου είναι αν θα αφήσεις όλη αυτή την κατάσταση να κλιμακωθεί ή θα την σταματήσεις. Υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να αλλάξουν, αλλά δεν είναι πάντα εύκολο, καθώς κινούνται παρορμητικά δίχως σκέψη, ή έχουν δύσκολα βιώματα που δεν μπορούν να ξεπεράσουν. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να βρεις την απαραίτητη ψυχική δύναμη για να διακόψεις εσύ καθώς εκείνοι δεν πρόκειται να αλλάξουν.

Έχε υπόψη σου ότι, όπως για όλα τα πράγματα στη ζωή, τίποτα δεν μπορεί να γίνει αν δεν υπάρχει πραγματική θέληση για αλλαγή και προσπάθεια για να επιτευχθεί. Να επιζητάς το καλύτερο για τον εαυτό σου και να μην συμβιβάζεσαι σε σχέσεις που δεν σε εκφράζουν.