Εκτός από τις πολύ φανερές αγχωτικές καταστάσεις που όλοι σχεδόν αναγνωρίζουν και καταλαβαίνουν, υπάρχουν και ορισμένοι μικροπαράγοντες άγχος που αν τους αφήσεις ανεξέλεγκτους μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη ζωή σου, καθώς και τη σωματική και ψυχική σου υγεία.

Για παράδειγμα, αν είσαι ταραγμένη μετά το θάνατο ενός αγαπημένου σου προσώπου, αν περνάς ένα δύσκολο διαζύγιο ή αν έχεις να αντιμετωπίσεις για μια σοβαρή ασθένεια ή ένα χειρουργείο, το γεγονός ότι έχεις πολύ άγχος δεν θα εκπλήξει απολύτως κανέναν. Αν, κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας περιόδου, έχεις συχνούς πονοκεφάλους ή πόνους στο στομάχι, δυσκολεύεσαι να κοιμηθείς ή καταλήγεις να παίρνεις ή να χάνεις βάρος, η βασική αιτία θα είναι επίσης αρκετά εμφανής.

Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι που αισθάνονται ότι βρίσκονται υπό τεράστια πίεση δεν αντιμετωπίζουν κάποιο μεγάλο, προφανή πρόβλημα. Μπορεί να μην είναι καν σε θέση να εντοπίσουν με ακρίβεια γιατί είναι τόσο αγχωμένοι, παρά μόνο να έχουν την ακλόνητη αίσθηση ότι με δυσκολία βγάζουν εις πέρας την καθημερινότητά τους.

Οι μικρές καθημερινές επιβαρύνσεις μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά την ψυχική και σωματική σου ευεξία. Τέτοιοι στρεσογόνοι παράγοντες είναι εξ ορισμού μικροί, οπότε συνήθως περνούν απαρατήρητοι ή απωθούνται γρήγορα. Αλλά αν βιώνεις πολλούς μικροστρεσσογόνους παράγοντες μέσα στη διάρκεια της ημέρας, ο σωρευτικός αντίκτυπος μπορεί να είναι καταστροφικός.

Προσπάθησε να το φανταστείς σαν τον άνεμο που διαβρώνει ένα βουνό. Δεν είναι το ίδιο με μια μεγάλη έκρηξη που μπορεί να ανοίξει μια τρύπα στο βουνό, αλλά με την πάροδο του χρόνου (αν ο άνεμος δεν σταματήσει ποτέ) έχει τη δυνατότητα να φθείρει σιγά-σιγά ολόκληρο το βουνό μέχρι να γκρεμιστεί.

Τι είναι οι μικροπαράγοντες άγχους και γιατί είναι σημαντικοί;

Είναι μικρές στιγμές άγχους που προκαλούνται από τις συνήθεις αλληλεπιδράσεις με άλλους ανθρώπους στην προσωπική και επαγγελματική σου ζωή, οι οποίες είναι τόσο συνηθισμένες που μετά βίας τις αντιλαμβάνεσαι. Μια καλή μεταφορά είναι ένα φλιτζάνι τσαγιού στο οποίο προσθέτεις συνεχώς λίγο ακόμα. Προσθέτεις λίγο περισσότερο, λίγο περισσότερο, και κατά κάποιο τρόπο κρατιέται στην κορυφή – μέχρι που προσθέτεις μια επιπλέον σταγόνα και ξεχειλίζει. Αυτό είναι το αποτέλεσμα των μικροπαραγόντων άγχους.

Επειδή αυτές οι στιγμές είναι τόσο γρήγορες και ρουτινιάρικες, σχεδόν δεν αποτυπώνονται στον εγκέφαλό σου, οπότε δεν εστιάζεις σ’ αυτές και μπορεί να μην τις θυμάσαι αργότερα. Ωστόσο, εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν αλλαγές στο σώμα σου, όπως αύξηση του καρδιακού ρυθμού και της αναπνοής. Μπορεί να φτάσεις στο τέλος της ημέρας και να είσαι πραγματικά αγχωμένη, αλλά δεν μπορείς να εντοπίσεις κάποιον συγκεκριμένο λόγο.

Όλοι είναι ευάλωτοι στους μικροπαράγχοντες άγχους, καθώς το στρες αυτό προκαλείται από ανθρώπους με τους οποίους βρίσκεσαι κοντά σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο και δεν έχει ηλικιακούς διαχωρισμούς. Δεν πρόκειται απαραίτητα για τοξικούς ανθρώπους, είναι απλώς το γεγονός ότι έχεις τόσες πολλές αλληλεπιδράσεις μαζί τους κατά τη διάρκεια της ημέρας και ότι η σχέσεις αυτές έχουν κάποια σημασία για σένα, δεν είναι ανούσιες.

Τη στιγμή που θα εμπλακείς με τους συναδέλφους σου ή την οικογένειά σου, υπάρχει η ευκαιρία για μικροστρες. Μπορεί να ξεκινήσει από τη στιγμή που θα ξυπνήσεις: ανοίγεις το τηλέφωνό σου και υπάρχει ένα μήνυμα που κάποιος σου έστειλε αργά χθες το βράδυ και σου ζητά να κάνεις κάτι, και πανικοβάλλεσαι επειδή εύχεσαι να είχες διαβάσει το μήνυμα και να είχες αντιμετωπίσει το θέμα από χθες. Εν τω μεταξύ, βιάζεσαι να φύγεις από το σπίτι σου και αν έχεις παιδιά θέλεις να είσαι σίγουρη ότι δεν θα αργήσουν στο σχολείο, οπότε ανταλλάσσεις μαζί τους μερικές σύντομες κουβέντες. Στη συνέχεια, βρίσκεσαι στο εργασιακό σου περιβάλλον και έχεις ένα σημείωμα από τον προϊστάμενό σου, που δεν το πολυκαταλαβαίνεις.

Τίποτα τρομερό δεν έχει συμβεί, αλλά όλα αυτά σου προκαλούν άγχος, άγχος που συσσωρεύεται σιγά σιγά. Και μέχρι το τέλος της ημέρας, το ποτήρι σου ξεχειλίζει από μικροπαράγοντες άγχους. Μπορεί να ξεσπάσεις σε κάποιον, ακόμη και σ’ ένα άτομο που αγαπάς και νοιάζεσαι μόνο και μόνο επειδή έχεις φτάσει στα όρια σου. Ή αισθάνεσαι τόσο εξαντλημένη που δεν μπορείς να συγκεντρώσεις την ενέργεια σου να κάνεις κάτι που διαφορετικά θα σε ευχαριστούσε.

Ένα πράγμα που μπορείς να δοκιμάσεις είναι να προσέχεις τον εαυτό σου, τις σκέψεις και το ένστικτό σου. Αν έχεις μια αλληλεπίδραση με κάποιον και αμέσως μετά έχεις ένα σωρό ερωτήσεις που δεν τις εκφράζεις ή φεύγεις μ’ ένα αόριστο αίσθημα ενόχλησης, αυτό είναι μια ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά.

Στον εργασιακό χώρο, μια συνηθισμένη πηγή μικροστρες είναι οι εσφαλμένες προτεραιότητες. Παλαιότερα, δούλευες με την ίδια ομάδα ανθρώπων για μεγάλο χρονικό διάστημα και τους γνώριζες αρκετά καλά. Τώρα, είναι συνηθισμένο να συνεργαζεσαι σε πολλά διαφορετικά έργα και ομάδες, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να μην γνωρίζεις ή να μην εμπιστεύεσαι πλήρως τους συναδέλφους σου. Δεν ξέρεις ακόμα πόσο μπορείς να βασιστείς σε αυτούς, οπότε εργάζεσαι κάπως αμυντικά.

Ένας τρόπος για να διαχειριστείς αυτή την έλλειψη εμπιστοσύνης είναι να κάνεις μια προσπάθεια να βελτιώσεις την επικοινωνία. Μπορείς για παράδειγμα να αφιερώνεις πέντε λεπτά πριν από τη λήξη μιας σύσκεψης για να ανακεφαλαιώνεις τα συμφωνηθέντα και να τα γράφεις σ’ ένα email που στέλνεις σε όλους. Και μόνο το να είσαι ξεκάθαρη, θα το κάνω αυτό μέχρι τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, μπορεί να σε αποφορτίσει από την περιττή πίεση.

Μερικά μόνο από τα πολλά παραδείγματα άγχους που μπορεί να βιώνεις καθημερινά, χωρίς να το αντιλαμβάνεσαι. Αν νιώθεις ότι κάτι δεν πάει καλά, παρατηρείς σημάδια στο σώμα σου που δεν τα είχες σε άλλες πιο ήρεμες περιόδους της ζωής σου, πάρε την απόφαση να αφήσεις μερικούς ανθρώπους και ορισμένες καταστάσεις μακριά από σένα. Βρες νόημα και σκοπό στις πράξεις σου και θα δεις ότι το άγχος σου θα ελαττωθεί. Το αξίζεις!

Πηγή: The Microstress Effect