Πολλοί πιστεύουν ότι ο κακός ύπνος είναι αναπόφευκτος καθώς μεγαλώνουν. Ο χρόνιος πόνος, οι παρενέργειες των φαρμάκων και οι συχνότερες επισκέψεις στο μπάνιο στη μέση της νύχτας επηρεάζουν την ποσότητα και την ποιότητα της ανάπαυσης. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στη σωματική υγεία, αλλά και στη γνωστική υγεία, σύμφωνα με έρευνα που παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Γεροντολογικής Εταιρείας στην Αμερική τον Νοέμβριο του 2023.

Οι περισσότεροι ηλικιωμένοι εξακολουθούν να χρειάζονται περίπου επτά ώρες καλής ποιότητας ύπνου κάθε βράδυ. Ωστόσο, καθώς κάποιος μεγαλώνει, ο ύπνος τείνει να γίνεται πιο σύντομος και πιο τμηματικός. Επιπλέον, άλλες διαταραχές του ύπνου που σχετίζονται με την ηλικία, συμπεριλαμβανομένης της μη διαγνωσμένης ή μη θεραπευμένης υπνικής άπνοιας, καθώς και καταστάσεων όπως η κατάθλιψη και το άγχος, μπορούν να έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην υγεία του εγκεφάλου.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο ύπνος παίζει ρόλο στην απομάκρυνση των πρωτεϊνών που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ από τον εγκέφαλο. Με την παρουσία διαταραχής του ύπνου, αυτές οι πλάκες, όπως το βήτα αμυλοειδές, μπορούν να συσσωρευτούν και αυτό είναι ένα πρώιμο σημάδι ότι κάποιος μπορεί να εξελίσσεται προς τη νόσο Αλτσχάιμερ ή την άνοια. Επιπλέον, ο κακός ύπνος συμβάλλει στη φλεγμονή και τη μεταβολική δυσλειτουργία, οι οποίες επίσης συνδέονται με τη γνωστική έκπτωση ή την άνοια.

Έχει διαπιστωθεί ότι οι γυναίκες μπορεί να είναι πιο ευαίσθητες στις διαταραχές του ύπνου από ό,τι οι άνδρες. Οι γυναίκες τείνουν να έχουν περισσότερα παράπονα για τον ύπνο και η αϋπνία είναι πιο συχνή στις γυναίκες.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους οι ηλικιωμένοι μπορεί να έχουν διαταραγμένο ύπνο, μεταξύ αυτών οι αναπνευστικές διαταραχές, όπως η υπνική άπνοια ή η ΧΑΠ, χρόνιες καούρες ή γαστρική παλινδρόμηση, αρθρίτιδα, υπερδραστήρια ουροδόχος κύστη, νευροεκφυλιστικές ασθένειες όπως η νόσος Αλτσχάιμερ ή η νόσος Πάρκινσον και παρενέργειες φαρμάκων, οι οποίες μπορεί να είναι ένας τεράστιος ένοχος.

Σχεδόν το 90% των ατόμων άνω των 65 ετών λαμβάνουν τουλάχιστον μία συνταγή καθημερινά και πάνω από το ένα τρίτο (36%) παίρνουν πέντε ή περισσότερες συνταγές. Πολλά από αυτά τα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα του ύπνου. Κάποιος που παίρνει φάρμακα για τον ύπνο για να περάσει τη νύχτα, μπορεί να του προκαλέσουν παρενέργειες όπως η υπολειπόμενη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Στη συνέχεια, παίρνει έναν υπνάκο κατά τη διάρκεια της ημέρας, ο οποίος στη συνέχεια δυσκολεύει τον νυχτερινό ύπνο. Ορισμένα φάρμακα για τον ύπνο μπορούν επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο άνοιας κατά 79%.

Εκτός από τις συνήθεις πλέον συμβουλές για καλύτερο ύπνο, όπως το να σβήνεις τις ηλεκτρονικές συσκευές και να κάνεις το υπνοδωμάτιό σου όσο το δυνατόν πιο άνετο και σκοτεινό, μπορείς να ακολουθήσεις και τις εξής στρατηγικές:

  1. Συνεργάσου μ’ έναν πάροχο υγείας για να αντιμετωπίσεις τα προβλήματα ύπνου αντί να αυτοθεραπεύεσαι μόνη σου.
    Ενώ μερικοί άνθρωποι παίρνουν αυθαίρετα συμπληρώματα όπως η μελατονίνη ή χρησιμοποιούν συνδυασμό παυσίπονων/βοηθημάτων ύπνου, συχνά αυτά δεν λειτουργούν τόσο καλά και μπορεί να οδηγήσουν σε άλλα προβλήματα, όπως ο αυξημένος κίνδυνος πτώσεων όταν σηκώνεσαι από το κρεβάτι. Επίσης, δεν είναι γνωστές ακόμη ορισμένες από τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της χρήσης ορισμένων φαρμάκων και θα μπορούσαν να είναι επιβλαβείς σε βάθος χρόνου.
  2. Εξέτασε το ενδεχόμενο γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας για τα συμπτώματα αϋπνίας.
    Η θεραπεία αυτή τείνει να είναι πιο αποτελεσματική και να έχει πιο διαρκή επίδραση από τα φάρμακα.
  3. Μην διστάζεις να μιλήσεις στον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης για τα προβλήματα ύπνου που αντιμετωπίζεις.
    Πολλές διαταραχές του ύπνου, όπως η υπνική άπνοια, μπορούν να διαγνωστούν από τον γιατρό σου και να αντιμετωπιστούν χωρίς φάρμακα.
  4. Κάνε την υγεία του ύπνου προτεραιότητα.
    Ο ύπνος είναι εξίσου κρίσιμος για τους ηλικιωμένους όπως η ισορροπημένη διατροφή και η τακτική άσκηση. Μπορεί να παραβλέπεται ως μια αναπόφευκτη αρνητική πτυχή της γήρανσης, αλλά είναι ένας εξίσου σημαντικός πυλώνας της υγείας και μπορείς να κάνεις κάτι γι’ αυτό.

Ο καλός ποιοτικός ύπνος καθώς μεγαλώνεις είναι το κλειδί για έναν υγιή εγκέφαλο γι’ αυτό ξεκίνα από τώρα να επενδύεις στον ύπνο σου!