Υπάρχουν μέρες που όλα μοιάζουν πιο δύσκολα. Κρατάς το κινητό στο χέρι, κοιτάς αν απάντησε κάποιος, περιμένεις ένα μήνυμα, μια κίνηση, ένα σημάδι ότι είσαι συνδεδεμένη με τον κόσμο γύρω σου και όμως μέσα σου νιώθεις ένα μεγάλο κενό. Αυτές οι μέρες είναι δύσκολες και πονάνε περισσότερο απ’ όσο παραδέχεσαι συνήθως. Το αίσθημα της μοναξιάς έχει έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο να σε κάνει να νιώθεις αόρατη, αποκομμένη και κάπως ξεχασμένη. Κι όμως, είναι κάτι βαθιά ανθρώπινο και πολύ πιο συνηθισμένο απ’ όσο φαντάζεσαι.

Η μοναξιά δεν είναι κάτι που φαίνεται πάντα απ’ έξω. Δεν έχει ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, ούτε σημαίνει απαραίτητα ότι κάποια είναι μόνη στο σπίτι ή δεν έχει ανθρώπους γύρω της. Μπορεί να νιώσεις έντονα μόνη ακόμη και μέσα σε παρέες, μέσα σε μια σχέση ή ανάμεσα σε ανθρώπους με τους οποίους μιλάς καθημερινά. Αυτό συμβαίνει γιατί η μοναξιά δεν είναι μόνο μια εξωτερική κατάσταση. Είναι κυρίως ένα εσωτερικό βίωμα. Είναι η απόσταση ανάμεσα στη σύνδεση που έχεις ανάγκη και σε εκείνη που νιώθεις ότι πραγματικά ζεις.

Και εδώ βρίσκεται μια πολύ σημαντική διαφορά. Άλλο το να είσαι μόνη και άλλο το να νιώθεις μοναξιά. Η μοναχικότητα πολλές φορές είναι επιλογή και μπορεί να είναι ευεργετική. Μπορεί να θέλεις να μείνεις λίγο με τον εαυτό σου μετά από μια δύσκολη μέρα, να ηρεμήσεις, να σκεφτείς, να ξεκουραστείς. Αυτή η απομόνωση μπορεί να σε ανανεώσει. Η μοναξιά όμως δεν έχει αυτή την ποιότητα. Δεν είναι ένα ήσυχο διάλειμμα. Είναι η αίσθηση ότι κάτι σου λείπει βαθιά και ότι δεν έχεις τη σύνδεση που χρειάζεσαι.

Γι’ αυτό και δεν πρέπει να υποτιμάς αυτό που νιώθεις. Αν περνάς μια φάση που αισθάνεσαι μόνη, δεν σημαίνει ότι κάτι πάει λάθος με σένα. Δεν σημαίνει ότι δεν είσαι αρκετή, ότι δεν σε αγαπούν ή ότι δεν αξίζεις ουσιαστικές σχέσεις. Σημαίνει μόνο ότι αυτή τη στιγμή έχει δημιουργηθεί ένα κενό ανάμεσα σε αυτό που έχει ανάγκη η καρδιά σου και σε αυτό που βιώνεις στην καθημερινότητά σου.

Οι λόγοι που μπορεί να νιώσεις έτσι είναι πολλοί και δεν είναι πάντα ίδιοι. Μερικές φορές η μοναξιά είναι κοινωνική. Νιώθεις ότι δεν ανήκεις κάπου, ότι δεν έχεις ανθρώπους που να σε στηρίζουν πραγματικά ή ότι υπάρχει απόσταση ανάμεσα σε σένα και στους γύρω σου. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν αλλάζεις περιβάλλον, όταν μετακομίζεις, όταν ξεκινάς μια νέα δουλειά ή όταν βρίσκεσαι σε μια φάση ζωής που δεν μοιάζει με των άλλων.

Άλλες φορές η μοναξιά είναι πιο συναισθηματική. Έρχεται μετά από έναν χωρισμό, μετά από μια απώλεια, μετά από μια απομάκρυνση, όταν μια σημαντική σχέση αλλάζει ή χάνεται. Μπορεί επίσης να γεννηθεί όταν νιώθεις ότι δεν σε καταλαβαίνουν, ότι μένεις έξω από κύκλους όπου θα ήθελες να ανήκεις ή ότι δεν υπάρχει κανείς που να βλέπει αληθινά αυτό που περνάς.

Υπάρχει όμως και μια πιο βαθιά μορφή μοναξιάς, εκείνη που σε βρίσκει συνήθως τις ήσυχες ώρες, όταν έρχεσαι αντιμέτωπη με τον εαυτό σου και με μεγάλα ερωτήματα. Είναι εκείνες οι στιγμές που αναρωτιέσαι ποια είναι η θέση σου στον κόσμο, αν σε καταλαβαίνει στ’ αλήθεια κανείς, αν ανήκεις κάπου, αν η ζωή σου έχει το νόημα που χρειάζεσαι. Αυτή η υπαρξιακή μοναξιά είναι πιο σιωπηλή, αλλά μπορεί να είναι πολύ έντονη.

Το δύσκολο με τη μοναξιά είναι ότι όταν γίνεται συχνή ή παρατεταμένη, δεν επηρεάζει μόνο τη διάθεσή σου. Μπορεί να αρχίσει να βαραίνει και το σώμα και το μυαλό σου. Μπορεί να συνδεθεί με άγχος, θλίψη, χαμηλή ενέργεια, απόσυρση, ακόμη και με πιο σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική υγεία. Κι αυτό γιατί η παρατεταμένη μοναξιά μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο σχετίζεσαι με τους άλλους. Αντί να σε ωθεί προς τη σύνδεση, συχνά σε κάνει να τραβιέσαι ακόμη περισσότερο πίσω. Αρχίζεις να βλέπεις την επαφή σαν κάτι δύσκολο, ριψοκίνδυνο ή εξαντλητικό, ακόμη κι αν κατά βάθος είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεσαι.

Εκείνες τις μέρες που νιώθεις εντελώς μόνη, το πρώτο που χρειάζεται είναι να μην ντραπείς για αυτό. Η μοναξιά κουβαλά πολύ συχνά μια άβολη σιωπή, σαν να είναι κάτι που δεν πρέπει να πεις. Πολλές φορές φοβάσαι ότι αν παραδεχτείς πως νιώθεις μόνη, θα φανείς αδύναμη, υπερβολική ή needy. Στην πραγματικότητα όμως το να το ονομάσεις είναι μια πράξη ανακούφισης. Όταν λες μέσα σου ή σε κάποιον έμπιστο άνθρωπο «σήμερα νιώθω μόνη», σταματάς να παλεύεις με κάτι αόρατο και αρχίζεις να του δίνεις χώρο να μαλακώσει.

Ένα από τα πιο υγιή πράγματα που μπορείς να κάνεις είναι να κινηθείς συνειδητά προς τη σύνδεση, ακόμη κι αν δεν το νιώθεις εύκολο. Δεν χρειάζεται να περιμένεις να το καταλάβει κάποιος μόνος του. Μπορείς να στείλεις εσύ ένα μήνυμα, να τηλεφωνήσεις, να προτείνεις έναν καφέ ή απλώς να ζητήσεις λίγη παρέα. Η επαφή δεν χρειάζεται να είναι θεαματική για να είναι θεραπευτική. Μια μικρή, αληθινή σύνδεση αρκεί πολλές φορές για να σπάσει το βάρος της ημέρας.

Βοηθά επίσης να αλλάξεις λίγο τον τρόπο που ερμηνεύεις αυτό το συναίσθημα. Η μοναξιά δεν είναι απόδειξη ότι δεν σε θέλει κανείς, ούτε σημάδι προσωπικής αποτυχίας. Είναι ένα σήμα. Μια ένδειξη ότι αυτή τη στιγμή έχεις ανάγκη από περισσότερη φροντίδα, περισσότερη επαφή, περισσότερη αλήθεια στις σχέσεις σου ή περισσότερη παρουσία με τον εαυτό σου. Όταν το δεις έτσι, παύει να είναι ταμπέλα και γίνεται πληροφορία.

Κάποιες φορές όμως το πιο σημαντικό δεν είναι μόνο να στραφείς προς τους άλλους, αλλά και προς εσένα. Αν νιώθεις μόνη, ίσως χρειάζεσαι λίγη περισσότερη τρυφερότητα από την ίδια σου την πλευρά. Να κάνεις κάτι που σε γειώνει, κάτι που σε φροντίζει, κάτι που σου θυμίζει ότι η παρουσία σου έχει αξία ακόμη και όταν οι άλλοι αργούν να απαντήσουν, ακόμη και όταν η ημέρα έχει μια παράξενη σιωπή. Μια βόλτα, λίγη μουσική, λίγη γραφή, μια μικρή ρουτίνα φροντίδας ή έστω η απόφαση να μη μείνεις παγιδευμένη στην αναμονή ενός κινητού μπορούν να σε βοηθήσουν να μαλακώσεις μέσα σου.

Αν πάλι βλέπεις ότι αυτή η αίσθηση επανέρχεται ξανά και ξανά, αν αρχίζει να γίνεται μόνιμη κατάσταση και να επηρεάζει ουσιαστικά τη ζωή σου, τότε ίσως υπάρχει κάτι βαθύτερο που χρειάζεται προσοχή. Η χρόνια μοναξιά δεν είναι κάτι που πρέπει να αγνοείς. Σε αυτή την περίπτωση, η στήριξη από έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να γίνει πολύτιμη, όχι επειδή υπάρχει κάτι «λάθος» με εσένα, αλλά επειδή αξίζεις να καταλάβεις τι συμβαίνει και να βρεις πιο σταθερούς τρόπους σύνδεσης και ανακούφισης.

Η αλήθεια είναι πως όλοι νιώθουμε μόνοι κάποιες φορές. Είναι μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας, όσο άβολο κι αν είναι. Αυτό που έχει σημασία είναι να μη μείνεις να πιστεύεις πως αυτό το συναίσθημα λέει την αλήθεια για την αξία σου. Δεν τη λέει. Η μοναξιά είναι ένα συναίσθημα, όχι η ταυτότητά σου. Και όσο πιο γρήγορα της δώσεις όνομα, χώρο και φροντίδα, τόσο πιο εύκολα θα αρχίσει να υποχωρεί.

Τις μέρες λοιπόν που νιώθεις εντελώς μόνη, θυμήσου κάτι πολύ απλό αλλά σημαντικό. Δεν είσαι παράξενη, δεν είσαι ανεπιθύμητη και δεν είσαι η μόνη που το περνά. Είσαι απλώς ένας άνθρωπος που χρειάζεται σύνδεση. Και αυτό δεν είναι αδυναμία. Είναι ανάγκη. Και οι ανάγκες αξίζουν να ακούγονται.