Οταν βρίσκεις επιτέλους τον άνθρωπό σου, μοιάζει σαν όνειρο που έγινε πραγματικότητα. Ίσως γι’ αυτό σε ξαφνιάζει όταν, χωρίς να το περιμένεις, τρυπώνει μέσα σου ο φόβος. Αρχίζουν οι σκέψεις. Θα με αγαπούσε αν με γνώριζε πραγματικά; Μήπως όλα αυτά είναι πολύ καλά για να είναι αληθινά; Θα με αφήσει; Μπορεί να κρατήσει για πάντα; Αν και αυτό το άγχος μπορεί να σε πλημμυρίσει, συνήθως συνοδεύει τις σχέσεις και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάτι πάει στραβά. Η αγάπη έχει από τη φύση της μια διπλή όψη, γιατί τη στιγμή που βρίσκεις αυτόν που πάντα ήθελες, αποκτάς και κάτι που φοβάσαι μην χάσεις.

Το να βρίσκεσαι σε μια υγιή σχέση είναι από τις πιο όμορφες εμπειρίες στον κόσμο, το να μένετε όμως μαζί θέλει δουλειά. Τα καλά νέα είναι ότι αυτή η προσπάθεια δεν χρειάζεται να είναι δύσκολη. Με τα σωστά εργαλεία, το να δυναμώνεις τη σύνδεσή σας μπορεί να γίνει σχεδόν αβίαστο. Είτε είστε φρέσκο ζευγάρι είτε μαζί εδώ και δεκαετίες, δες πέντε πράγματα που λειτουργούν σαν προστατευτικά κιγκλιδώματα, ώστε να αντέξει η σχέση σου στον χρόνο.

Το πρώτο είναι να αναλαμβάνεις την ευθύνη σου και να προσπαθείς να γίνεις καλύτερη. Πολλές από εμάς, ειδικά σε νεαρότερη ηλικία, δεν συνειδητοποιούμε πώς τα παλιά μας τραύματα μάς οδηγούν σε επιλογές που καθρεφτίζουν τη σχέση που έχουμε με τον ίδιο μας τον εαυτό. Οι σχέσεις μας γίνονται ένας καθρέφτης που αποκαλύπτει αμείλικτα τους φόβους, τον πόνο, την έλλειψη αυτοεκτίμησης και τη δυσκολία μας στην οικειότητα. Όταν είσαι πεπεισμένη ότι τα βλέπεις όλα σωστά κι ότι φταίνε πάντα οι άλλοι, τα τυφλά σου σημεία κρατούν τον κόσμο σου μικρό και στάσιμο. Δεν μεγαλώνεις, απλώς γίνεσαι πιο πεισματική στα ίδια μοτίβα.

Κάποια στιγμή μπορεί να καταλάβεις ότι δεν ελέγχεις τις εξωτερικές καταστάσεις, ελέγχεις όμως το τι κάνεις από εδώ και πέρα. Ίσως αναγνωρίσεις ότι διάλεξες ένα χαοτικό, εξαντλητικό περιβάλλον επειδή η ένταση δεν σου άφηνε χρόνο να κάτσεις με τον εαυτό σου, ή ότι έμεινες σε μια ανθυγιεινή σχέση επειδή δεν αγαπούσες αρκετά τον εαυτό σου ώστε να εμπιστευτείς το ένστικτό σου. Όταν σταματάς να κατηγορείς τους άλλους και αναλαμβάνεις την ευθύνη για τις δικές σου ανθυγιεινές συμπεριφορές, ανοίγεις τον δρόμο για να γνωρίσεις τα πιο αληθινά κομμάτια σου, κι αυτό σε κάνει καλύτερο άνθρωπο και καλύτερη σύντροφο. Όταν αναλαμβάνεις την ευθύνη σου, στην ουσία αγκαλιάζεις την αντικειμενικότητα. Σηκώνεις τα χέρια ψηλά και παραδέχεσαι ότι είσαι διατεθειμένη να δοκιμάσεις κάτι διαφορετικό. Μπορείς να παραδεχτείς ότι έκανες λάθος, να μείνεις ανοιχτή μέσα σε έναν καβγά και να προσπαθήσεις να δεις την οπτική του άλλου. Ο σύντροφός σου θα εκτιμήσει αυτή την ικανότητά σου να αναγνωρίζεις τα λάθη σου, να αναστοχάζεσαι και να αλλάζεις προς το καλύτερο. Αυτή η γενναία πράξη χτίζει εμπιστοσύνη. Μπορείς να έχεις δίκιο ή μπορείς να αγαπάς. Η επιλογή είναι δική σου.

Το δεύτερο είναι να ανταποκρίνεσαι στα μικρά καλέσματα του συντρόφου σου. Οι ψυχολόγοι ονομάζουν «κάλεσμα» τη θεμελιώδη μονάδα της συναισθηματικής σύνδεσης, δηλαδή κάθε μικρή κίνηση με την οποία ζητάμε να πλησιάσουμε τον άλλον. Ένα κάλεσμα μπορεί να είναι λεκτικό ή μη λεκτικό. Είναι όταν μοιράζεσαι μια παρατήρηση για να τον τραβήξεις σε μια στιγμή μαζί σου, όταν ζητάς βοήθεια, όταν κάνεις τη ζωή του πιο εύκολη με κάτι πρακτικό, όταν ρωτάς πώς πήγε η μέρα του, όταν γελάς με τα αστεία του ή όταν δοκιμάζεις κάτι καινούριο που αγαπά εκείνος. Είναι επίσης το βλέμμα, το χαμόγελο, ένα άγγιγμα, το κράτημα των χεριών, ένα φιλί ή η ερωτική επαφή.

Το σημαντικό είναι να ξέρεις ότι η ανταπόκρισή σου σε κάθε τέτοιο κάλεσμα είτε δυναμώνει είτε φθείρει τη σύνδεσή σας. Μοιάζει απλό, όμως μελέτες έχουν δείξει ότι έχει τεράστια σημασία. Τα ζευγάρια που έμεναν μαζί ανταποκρίνονταν θετικά στα καλέσματα του άλλου σε ποσοστό 86%, ενώ εκείνα που χώριζαν μόνο στο 33%. Φαντάσου ότι ο σύντροφός σου λατρεύει τα βιντεοπαιχνίδια. Το να στρέφεσαι προς το μέρος του σημαίνει να τον ρωτάς ειλικρινά για το καινούριο παιχνίδι που δοκιμάζει, ακόμη κι αν δεν είναι του γούστου σου. Το να του γυρίζεις την πλάτη σημαίνει να τον αγνοείς και να απορρίπτεις το πάθος του ως κάτι ανόητο, ενώ το να στρέφεσαι εναντίον του σημαίνει να στραβώνεις τα μούτρα και να τον κατακρίνεις. Μπορεί να μην καταλαβαίνεις τα βιντεοπαιχνίδια, θέλεις όμως να καταλάβεις εκείνον. Όταν δείχνεις τέτοιο ενδιαφέρον, ο σύντροφός σου το νιώθει, κι αυτή η γενναιοδωρία γεμίζει τη σχέση σας με μεγαλύτερη οικειότητα.

Το τρίτο είναι να διασκεδάζετε μαζί. Έρευνες δείχνουν ότι το κοινό γέλιο είναι ένας από τους πιο καθαρούς δείκτες ικανοποίησης σε μια σχέση. Η καλή στιγμή δεν περιορίζεται στα φανταχτερά δείπνα για την επέτειο ή στα ταξίδια, αν και κι αυτά μετράνε. Διασκέδαση σημαίνει να επιδιώκεις συνειδητά θετικές εμπειρίες και να προσθέτεις μια δόση παιχνιδιάρικης διάθεσης στην καθημερινότητά σας. Δεν χρειάζονται μεγάλες κινήσεις. Αρκούν μικρά γλυκά τελετουργικά, όπως ένα καλημερινό μήνυμα ή μια απρόσμενη λιχουδιά για να χαρεί. Όπως φροντίζεις να βρίσκεις χρόνο για τον έρωτα, φρόντισε να βρίσκεις χρόνο και για περιπέτεια. Παίξε λοιπόν! Δείτε μια καινούρια σειρά, χορέψτε στην κουζίνα δοκιμάζοντας μια νέα συνταγή, άφησε ένα σημείωμα κάτω από το μαξιλάρι του, κάντε κόντρα ποιος θα φτάσει πρώτος στο αυτοκίνητο, νικήστε ο ένας τον άλλον σε ένα επιτραπέζιο ή δοκιμάστε μαζί ένα καινούριο άθλημα. Άλλαξε τις ρουτίνες σας και ρίξε λίγη φρεσκάδα όπου μπορείς. Καθώς το παθιασμένο σκίρτημα ωριμάζει σε μια πιο τρυφερή, βαθιά αγάπη, οι απαιτήσεις της ζωής, η κούραση, η δουλειά, τα οικονομικά και οι έγνοιες, κάνουν μερικές φορές δύσκολο να βάλεις τη σχέση σου σε προτεραιότητα. Αυτή η επένδυση όμως μετράει, γιατί όταν χαίρεσαι τη σύνδεσή σας, οι δύσκολες στιγμές γίνονται πιο ελαφριές κι έρχεστε πιο κοντά σαν καλύτεροι φίλοι.

Το τέταρτο είναι να αφήνεις πίσω σου τις υπερβολικές προσδοκίες. Όλες έχουμε στο μυαλό μας μια εικόνα του πώς θα έπρεπε να είναι η αγάπη. Κι ενώ ο σύντροφός σου μπορεί να ταιριάζει με πολλές από αυτές τις προσδοκίες, είναι σημαντικό να καταλάβεις ότι κανείς δεν μπορεί να καλύψει κάθε πτυχή της ζωής σου που συνεχώς αλλάζει. Στην πραγματικότητα, αυτό που μετράει είναι να βρεις έναν άνθρωπο πρόθυμο να εξελίσσεται και να πορεύεται μαζί σου. Συχνά τα ζευγάρια καβγαδίζουν ασταμάτητα για τις διαφορές τους, γιατί προσπαθούν πεισματικά να διαμορφώσουν τη σχέση σύμφωνα με τις δικές τους απαιτήσεις, χωρίς να σκέφτονται τις ανάγκες του άλλου. Ο σύντροφός σου όμως δεν είναι μια λίστα με κουτάκια προς συμπλήρωση, είναι ένας άνθρωπος με δική του φωνή. Για να αποφύγεις την τελειομανία και το να προσπαθείς να μαντέψεις τη σκέψη του, καλύτερα να επικοινωνείς ειλικρινείς και λογικές προσδοκίες, ώστε να βρείτε μαζί κοινό έδαφος. Όταν συμφιλιώνεις τις φαντασιώσεις σου με την πραγματικότητα, εστιάζεις πιο εύκολα στο παρόν, κι αυτό φέρνει συνεργασία, στήριξη και ζεστασιά στη σχέση σου. Για να μην παρεξηγηθούμε, αυτό δεν σημαίνει να κατεβάζεις τον πήχη στα μη διαπραγματεύσιμα, στις βασικές σου ανάγκες ή στον σεβασμό, την τρυφερότητα και την εμπιστοσύνη που σου αξίζουν. Κάποια όνειρα όμως ίσως χρειαστεί να τα αναθεωρήσεις, βάζοντας ενέργεια για να λειτουργήσουν, αντί να ελπίζεις ότι ο άλλος θα γίνει αυτός που θες εσύ. Δείχνοντας ότι τον βλέπεις γι’ αυτό που είναι και γι’ αυτό που θέλει να γίνει, νιώθεις πραγματικά ότι μπορείτε να τα καταφέρετε όλα μαζί, σαν να είναι η σχέση μια διαρκής, τρυφερή διαπραγμάτευση.

Το πέμπτο και ίσως πιο όμορφο είναι να κρατάς ζωντανή μια θετική εικόνα για τον σύντροφό σου. Η αλήθεια είναι ότι μπορούμε να διατηρήσουμε τη μέθη του έρωτα μέχρι τα βαθιά γεράματα. Μια μεγάλη ανασκόπηση του 2010, που εξέτασε 470 μελέτες για τη συμβατότητα, βρήκε ότι η επικοινωνία, οι κοινές αξίες και η δέσμευση, αν και σημαντικές, δεν ήταν οι μόνοι παράγοντες για μια αγάπη που κρατάει. Το κλειδί ήταν η ικανότητα του καθενός να διατηρεί κάποιες «θετικές ψευδαισθήσεις» για τον σύντροφό του, δηλαδή να συνεχίζει να τον βλέπει με θαυμασμό. Αν πιστεύεις ότι ο σύντροφός σου είναι σταθερά ελκυστικός, αστείος, καλοσυνάτος και γλυκός, όποια κι αν είναι τα ιδανικά σου, είναι πολύ πιθανό να νιώθεις διαρκή ικανοποίηση στη σχέση σου. Φαντάσου ότι περνά μια δύσκολη περίοδο και δεν μπορεί να ανταποκριθεί στα συνηθισμένα. Αντί να εκνευρίζεσαι, μπορείς να δεις την κατάστασή του με επιείκεια και να θυμηθείς τις φορές που ξεπέρασε τις προσδοκίες σου. Έτσι βλέπεις τα μικρά του ελαττώματα με ρεαλιστική θετικότητα και συμπόνια. Κι όταν αφιερώνεις χρόνο για να του δείξεις την εκτίμησή σου, εκείνος νιώθει αγαπημένος και σου ανταποδίδει την ίδια ενέργεια, δημιουργώντας έναν ατελείωτο κύκλο ευγνωμοσύνης ανάμεσά σας.

Για να αποκτήσεις μια σχέση που θα κρατήσει στον χρόνο χρειάζεται να επενδύσεις στην ταπεινότητα, στην εξέλιξη, στην κατανόηση και φυσικά στον συμβιβασμό. Οι ανταμοιβές όμως, η συντροφικότητα, η αφοσίωση και η αγάπη χωρίς όρους, είναι πραγματικά ανεκτίμητες.